یادداشت ها و مصاحبه های یک خبرنگار
 
A reporter's notes and interviews

بسم الله الرحمن الرحیم

روز بیست و یکم‏

متن:

اللَّهُمَّ اجْعَلْ لِی فِیهِ إِلَى مَرْضَاتِکَ دَلِیلاً وَ لاَ تَجْعَلْ لِلشَّیْطَانِ فِیهِ عَلَیَّ سَبِیلاً وَ اجْعَلِ الْجَنَّةَ لِی مَنْزِلاً وَ مَقِیلاً یَا قَاضِیَ حَوَائِجِ الطَّالِبِین‏ [1]


ترجمه:

اى خدا در این روز مرا بسوى رضا و خشنودى خود راهنمایى کن و شیطان را بر من مسلط مگردان  و بهشت را منزل و مقامم قرار ده اى برآرنده حاجات طالبان.

اللَّهُمَّ اجْعَلْ لِی فِیهِ إِلَى مَرْضَاتِکَ دَلِیلاً

خدایا یک راهی برای من پیدا بشود که تو از من راضی بشوی ، در حدیث آمده است که اگر می خواهید بدانید که آیا خدا از شما راضی هست یا نه ؟ به خودت نگاه کن ببین که آیا از خدا راضی هستی یا نه ؟ اگر تو از خدا راضی هستی خدا هم از تو راضی هست و اگر راضی نیستی و ته دلت اعتراض داری که چرا فلانی دارد و من ندارم بدان که خدا هم از تو راضی نیست . غالب ما در زندگی  اینطور هستیم که می گوئیم چرا خدا به من مال و اموال و.. نداده و به فلانی داده است !؟

حدیث :

 در روایت آمده است که «انتم کالمرضی و رب العالمین کالطبیب» [2] شما مثل مریض هستید و خدا هم مثل طبیب است . الان در بیمارستان ها در یک اتاق ده نفر یا بیشتر بستری هستند و طبیب به هر یک دستور العمل خاص او را می دهد و هر مریضی برنامه غذایی خاصی دارد ، بعض از مریض ها هم برنامه پرهیز از غذاهای خاص را از طرف دکتر دریافت می کنند ، اگر طبیب گفت : به آقای فلانی فلان غذای خاص را ندهید ، آیا مریض با دکتر گلاویز می شود و شکایت می کند که چرا من نباید غذای مورد علاقه ام را بخورم ؟ یا اطاعت می کند و تشکر ؟ اگر عاقل باشد از دکتر تشکر می کند و هیچ چون و چرایی نمی کند نسبت ما هم بخدا مثل همان طبیب و مریض هست و ما هم باید از خدا تشکر کنیم بخاطر خیلی از ندادها ، اگر می بینم که با جناق و فامیلم  مال و اموال فراوان دارند و من ندارم خداوند مصلحت من را می خواسته است ، اگر از خدا راضی شدی خدا هم از تو راضی می شود  و اگر راضی نشدی شروع به غیبت از فامیل و آشنا می کنی که اگر فلانی مال و اموال دارد از راه حرام بدست آورده است و بدانیم که منشاء غیبت حسادت است و تا ریشه حسادت به  واسطه راضی بودن از خدا قطع  نشود این حال وجود خواهد داشت .

 روزه اسب آسیابی

باید سعی کنیم حسادت را از دل بیرون کنیم  و روزه ما روزه خواص باشد که چشم و مو و پوست وهمه اعضاء و جوارحم در حال روزه باشند [3] ، کسانی که روزه می گیرند و فقط به نخوردن و نیاشامیدن اکتفاء می کنند مثل اسب آسیاب هستند که هر چه راه می روند با زهم سر جای اولشان هستند.

 حکایتی لطیف :

 آقایی نقل می کرد ؛ سال ها قبل در مشهد کاروانسرایی بود و آسیابانی ، آسیابان بر گردن اسب خود زنگوله ای آویزان کرده و بود خیلی سر و صدا هم داشت به او گفتم چرا این را بسته ای و اعصاب مردم را به  هم می ریزد.ایشان گفت : این را بسته ام که اگر حیوان ایستاد متوجه بشوم گفتم : اگر ایستاد بود و گردنش را تکان داد و تو از کجا متوجه می شوی که او دارد کار می کند یا گردنش را تکان می دهد  ؟گفت : تو را به خدا این پدر سوختگی ها را به این حیوان یاد ندهید  .

 اسب عصاری و آسیاب از صبح تا غروب حرکت می کند و آخر شب که نگاه می کند می بیند که سر جای اولش هست و فقط دور خود گشته است . روزه ای که فقط صرف نخوردن و نیاشامیدن است و چشم و گوش روزه دار نیستند ، مثل حرکت همین اسب آسیاب هست و از روزه هیچ بهره ای جز گرسنگی و تشنگی نمی برد و در جا می زند و اول ماه و آخر ماه رمضان هیچ تفاوتی نکرده است

حدیث :

در حدیث آمده است ؛ کسانی که جاهل هستند ، و روزه حقیقی نمی گیرند و عبادت خالص انجام نمی دهند مثل «حمار الطاحونه» هستند  . [4]

حدیث:

در حدیث آمده است که سگ ده خصلت خوب دارد ، یک صفت او این است که از صاحبش راضی است ، هر چه به او بدهند گله نمی کند و راضی است ؛ وفا دارد و صاحب خودش را رها نمی کند [5] . ولی ما اگر دو مرتبه دعا بکنیم و مستجاب نشود در خانه خدا را رها می کنیم ؛ این صفات خوب را یاد بگیریم  

  حکایت :

شیخ عباس قمی ( ره ) در کتاب سیر المنازل ، مقامات العلیه داستانی نقل می کند : عابدی در کو لبنان بد مقیم  [6]، عابدی بود که در کوه های لبنان عبادت می کرد و هر شب از عالم غیب برای او افطاری آماد می شد ، تا اینکه شبی برای او افطاری نیامد و این شخص عالد از کوه پایین آمد و در خانه گبری رفت و در آن جا هم سگی زندگی می کرد ؛ عابد از گبر تقاضای نان نمود و آن گبر کافر سه قرص نان به او داد  ، سگ به دنبال عابد آمد و عابد یکی از سه قرص نان را به او داد ولی باز هم سگ به دنبال عابد می آمد و ناچار قرص دوم نان را هم به سگ داد ولی باز هم سگ به دنبال عابد می آمد و بالاخره عابد عصبانی و شد و گفت : تو چقدر بی حیا هستی ؟! من از صاحب تو سه قرص نان گرفته ام و دو تای آن را به تو داده ام ولی باز هم تو مرا رها نمی کنی ؟!سگ بصدا درآمد و گفت : تو بی حیا هستی ، من سالها بر در خانه این گبر بوده ام و خیلی وقت ها به من غذا نداد ولی با وجود این او را رها نکردم ولی تو یک شب بی غذا ماندی از پای کوه آمدی در خانه گبر و صفت خوب دیگر سگ این است که در شب کم می خوابد « لاینام باللیل الا قلیل »

وَ لاَ تَجْعَلْ لِلشَّیْطَانِ فِیهِ عَلَیَّ سَبِیلاً

خدایا کاری کن که شیطان در ماه رمضان و بعد از آن به من راه پیدا نکند حالا اگر بخواهیم شیطان به ما راه پیدا نکند چه باید کرد

حدیث :

 د ر حدیث آمده است ، سه طایفه اند که شیطان با ایشان کار ندارد « ثلاثه معصومون من ابلیس و جنوده » یکی« الذاکرون لله» کسی که یاد خدا باشد و دیگری « المستغفرین بالاسحار » کسانی که در سحرها استغفار می کنند و سوم « الباکون لله » کسی که از خوف خدا گریه می کند. شیطان با او کاری ندارد . [7]

وَ اجْعَلِ الْجَنَّةَ لِی مَنْزِلاً وَ مَقِیلاً

خدایا بهشت را منزل من قرار بده و آسایشگاه ما را بهشت قرار بده ؛ اگر با ایمان از دنیا بروید شفاعت شامل حالتان می شود و اهل بهشت می شوید

یَا قَاضِیَ حَوَائِجِ الطَّالِبِین

ای خدایی که حوایج طالبین را تو برآورده می کنی

 



[1]  - بحارالأنوار ج : 95 ص : 159

 ُ اللَّهُمَّ اجْعَلْ لِی فِیهِ إِلَى مَرْضَاتِکَ دَلِیلًا وَ لَا تَجْعَلْ لِلشَّیْطَانِ فِیهِ عَلَیَّ سَبِیلًا وَ اجْعَلِ الْجَنَّةَ مَنْزِلًا لِی وَ مَقِیلًا یَا قَاضِیَ حَوَائِجِ الطَّالِبِینَ

 

[2] - مستدرک‏الوسائل ج : 3 ص : 177

 َّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص یَا عِبَادَ اللَّهِ أَنْتُمْ کَالْمَرْضَى وَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِینَ کَالطَّبِیبِ فَصَلَاحُ الْمَرْضَى فِیمَا یَعْلَمُهُ الطَّبِیبُ وَ یُدَبِّرُهُ بِهِ لَا فِیمَا یَشْتَهِیهِ الْمَرِیضُ وَ یَقْتَرِحُهُ أَلَا فَسَلِّمُوا لِلَّهِ أَمْرَهُ تَکُونُوا مِنَ الْفَائِزِینَ

 

[3] - رک: کافی ج : 4 ص : 87

 عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِذَا صُمْتَ فَلْیَصُمْ سَمْعُکَ وَ بَصَرُکَ وَ شَعْرُکَ وَ جِلْدُکَ وَ عَدَّدَ أَشْیَاءَ غَیْرَ هَذَا وَ قَالَ لَا یَکُونُ یَوْمُ صَوْمِکَ کَیَوْمِ فِطْرِکَ

 

[4] - شرح آقا جمال الدین خوانسارى بر غرر الحکم    ج‏2   ص 126  

المتعبّد بغیر علم کحمار الطّاحونة یدور و لا یبرح من مکانه.

 عبادت کننده بى علم و دانش مثل الاغ آسیاست که مى‏گردد و بیرون نمى‏رود از جاى خود یعنى او را بسبب عبادت ترّقى حاصل نشود و مرتبه او بلند نگردد بخلاف کسى که با علم و دانش عبادت کند زیرا که بسبب عبادت از جاى خود بیرون رود و مرتبه او بلند گردد.

[5] - یافت نشد

[6] - کشکول شیخ بهایی  ج‏1 ص  219   

عابدی در کوه لبنان بد مقیم ****در بن غارى چو اصحاب رقیم‏

روى دل از غیر حق برتافته **** گنج عزت را ز عزلت یافته‏

روزها میبود مشغول صیام ****  یک ته نان میرسیدش وقت شام‏

نصف آن شامش بدو نصفى سحور**** وز قناعت داشت در دل صد سرور

بر همین منوال حالش میگذشت ****  نآمدى از کوه هرگز سوى دشت‏

از قضا یکشب نیامد آنرغیف **** شد ز جوع آن پارسا زار و نحیف‏

کرد مغرب را ادا وانگه عشا**** دل پر از وسواس و در فکر عشا

بسکه بود از بهر قوتش اضطراب****نه عبادت کرد عابد شب نه خواب‏

صبح چون شد زان مقام دلپذیر**** بهر قوتی آمد آن عابد بزیر

بود یک قریه بقرب آنجبل****اهل آن قریه همه کبر و دغل‏

عابد آمد بر در گبری ستاد****گبر او را یک دو نان جو بداد

عابد آن نان بستد و شکرش بگفت****وز وصول طعمه‏اش خاطر شگفت‏

کرد آهنک مقام خود دلیر****تا کند افطار برخبز شعیر

در سرای گبر بد گرگین سگى****مانده از جوع استخوانی و رگى‏

پیش او گر خط پرگاری کشى****شکل نان بیند بمیرد از خوشى‏

بر زبان گر بگذرد لفظ خبر ****خبز پندارد رود هوشش ز سر

کلب در دنبال عابد پو گرفت**** از پی او رفت و رخت او گرفت‏

زاندو نان عابد یکى پیشش فکند****  پس روان شد تا نیابد زو گزند

سگ بخورد آن نان و از پی آمدش**** تا مگر بار دیگر آزاردش‏

عابد آن نان دگر دادش روان****تا که باشد از عذابش در امان‏

کلب آن نان دگر را نیز خورد**** پس روان گردید از دنبال مرد

همچو سایه از پی او میدوید**** عف و عف میکرد و رختش میدرید

گفت عابد چون بدید این ماجرا****من سگى چون تو ندیدم بیحیا!

صاحبت غیر دو نان جو نداد****وان دو را خود بستدی ایکج نهاد

دیگرم از پی دویدن بهر چیست****وین همه رختم دریدن بهر چیست؟

سگ بنطق آمد که ای صاحب کمال****بیحیا من نیستم چشمت بمال‏

هست از وقتی که من بودم صغیر**** مسکنم ویرانه این گبر پیر

گوسفندش را شبانی میکنم****خانه‏اش را پاسبانی میکنم‏

که بمن از لطف نانی میدهد****گاه مشت استخوانی میدهد

گاه از یادش رود اطعام من ****در مجاعت تلخ گردد کام من‏

روزگاری بگذرد کاین ناتوان****نه زنان یا بدنشان نه ز استخوان‏

گاه هم باشد که این گبر کهن ****نان نیابد بهر خود نه بهر من‏

چونکه بر درگاه او پرورده‏ام  ****رو بدرگاه دیگر ناورده‏ام‏

هست کارم بر در این پیر گبر****گاه شکر نعمت او گاه صبر

تو که نامد یکشبی نانت بدست             در بنای صبر تو آمد شکست‏

از در رزاق رو برتافتى             بر در گبری روان بشتافتى‏

بهر نانی دوست را بگذاشتى             کرده با دشمن او آشتى‏

خود بده انصاف ایمرد گزین             بیحیا ترکیست من یا تو ببین؟

مرد عابد زین سخن مدهوش شد             دست خود بر سر زد و بی‏هوش شد

ایسگ نفس بهائی یاد گیر             این قناعت از سگ ان گبر پیر

بر تو گر از صبر نگشاید دری             از سگ گرگین گبران کمتری

[7] - مستدرک‏الوسائل ج : 12 ص : 147

الدَّیْلَمِیُّ فِی الْإِرْشَادِ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ص أَنَّهُ قَالَ ثَلَاثَةٌ مَعْصُومُونَ مِنْ إِبْلِیسَ وَ جُنُودِهِ الذَّاکِرُونَ لِلَّهِ وَ الْبَاکُونَ مِنْ خَشْیَةِ اللَّهِ وَ الْمُسْتَغْفِرُونَ بِالْأَسْحَارِ


نوشته شده در تاريخ ۱۳٩۱/٦/٧ توسط ح.کرمی
تمامی حقوق مطالب برای یادداشت ها و مصاحبه های یک خبرنگار محفوظ می باشد