یادداشت ها و مصاحبه های یک خبرنگار
 
A reporter's notes and interviews

بسم الله الرحمن الرحیم

روز بیست و ششم‏

متن :

اللَّهُمَّ اجْعَلْ سَعْیِی فِیهِ مَشْکُوراً وَ ذَنْبِی فِیهِ مَغْفُوراً وَ عَمَلِی فِیهِ مَقْبُولاً وَ عَیْبِی فِیهِ مَسْتُوراً یَا أَسْمَعَ السَّامِعِین‏


ترجمه :

 اى خدا در این روز سعیم را (در راه طاعتت) بپذیر و گناهانم را در این روز ببخش و عملم را مقبول و عیبم را مستور گردان اى بهترین شنواى دعاى خلق.

اللَّهُمَّ اجْعَلْ سَعْیِی فِیهِ مَشْکُوراً

خدایا سعی و زحمت ما را بپذیر ، روزه گرفتن زحمت دارد ، مبارزه با خواسته های نفسانی زحمت دارد ، بالاخره گرسنگی و تشنگی را تحمل کردن زحمت دارد و با همه این مشقت ها اگر خداوند نپذیرد این انسان بیچاره باید چه خاکی بر سر بریزد درست مانند کشاورزی که زحمت بکشد و تخم و بذر بپاشد و زمین را اصلاح بکند ولی با تمام این احوال آفت بیاید و زراعت را از بین ببرد و محصولی برداشت نشود این کشاورز چقدر باید غصه بخورد ؟! لذا مواظب باشیم اعمال ما دچار آفت نشود ، گاهی با یک غیبت تمام اعمال خودمان را از بین می بریم .با یک غیبت اعمال چهل روزه شما در نامه عمل شخص غیبت شونده نوشته می شود [1] و این در صورتی هست که عمل خوبی داشته باشی واگر عمل خوبی نداشته باشی در این صورت اعمال زشت و گناهان شخص غیبت شده در نامه اعمال شمایی که از او غیبت کرده اید نوشته می شود .

تا می توانیم درباره دیگران حرف نزنیم و به نفس خودمان توجه کنیم و ببینیم خودمان چکاره هستیم ؟ از خود سئوال کنیم و بینیم آیا هیچ عیبی نداریم ؟ مگر می شود که ما عیب نداشته باشیم ؟!

روایت :

در حدیث آمده است : چگونه هست که تیغ کوچک را در چشم برادر دینی ات می بینی « یبصر أحدهما القذى فی عین أخیه و لا یبصر الجذع فی عین نفسه » [2] ولی شاخه به آن بزرگی که در چشم خودت رفته است را نمی بینی ؟!

و این مطلب کنایه از این هست که تو عیب های بزرگ خودت را نمی بینی ولی عیب های کوچک دیگران به چشم تو بزرگ می آیند لذا درحدیث دیگری آمده است : خوشا به حال کسی که به عیب های خودش مشغول است و به عیوب دیگران نمی پردازد. [3]

لذاست که از خدا می خواهیم که اعمال ما را قبول کند و به ما کمک کند تا گرفتار آفت نشویم

  وَ ذَنْبِی فِیهِ مَغْفُوراً

خدایا در ماه رمضان گناهانم را بیامرز ، ماه رمضان فصل در آمد است ، چرا که خواب شما در این ماه عبادات است « نومکم فیه عبادة» ، نفس کشیدن شما عبادت است « انفاسکم فیه تسبیح » [4] نفس

می کشید ثواب سبحان الله برای شما می نویسند و این ماه عجب ماه پر برکتی هست ! خلاصه این ماه ، ماه پردرآمدی هست و جای تعجب خواهد بود که با این همه در آمد انسان نتواند جان خودش را از گرو در آورد و مورد آمرزش الهی قرار نگیرد ، رسول اکرم در خطبه شعبانیه می فرمایند : پشت شما از بار گناه سنگین شده است و به گرو رفته است و در ماه رمضان بیائید و بدنتان را از گرو در آورید . [5]

الان ما در گرو هستیم و گناهان ما را سنگین کرده اند ؛ اگر می بینی برای نماز صبح نمی توانی از خواب بلند شوی بخاطر گناهان توست

حدیث :

شخصی به امیرالمومنین ( علیه السلام ) گفت : من هر شب می خواهم نماز شب بخوانم ولی موفق نمی شوم ! جکار کنم ؟ حضرت فرمودند : «قیدتک ذنوبک»  گناه تو را زنجیر کرده است [6]

و اگر کسی دوست دارد نماز شب بخواند و موفق نمی شود باید اهل استغفار بشود تا موفق به نماز شب بشود و اشکال کار از گناهان ماست که ما را به غل و زنجیر کشیده است .

حکایت :

شخصی شبانگاهان از خواب بیدار شده بود ، شنید مرغی در حال ناله کردن است و آن شخص با شنیدن صدای آن مرغ گریه کرد و بی هوش شد

دوش مرغی به صبح می نالید **** عقل و صبرم ببرد و طاقت و هوش

یکی از دوستان مخلص را ****مگر آواز من رسید به گوش

و یکی از دوستان او صدای داد و ناله وی را شنید و گفت : من گمان نمی کنم که تو از صدای بانگ مرغی بی هوش بشوی

گفت باور نداشتم که تو را ****بانگ مرغی چنین کند مدهوش

از ماجرا سئوال کرد و دوستش در جواب گفت :

گفتم این شرط آدمیت نیست ****مرغ تسبیح خوان و من خاموش [7]

لذاست که « هر که سحر ندارد**** از خود خبر ندارد »

از برکات ماه رمضان استفاده کنید و سحر های ماه مبارک رمضان را درک کنید لذا این شعر « هر که سحر ندارد **** از خود خبر ندارد » شعر پر مغزی هست ، انسانی که اهل خلوت و سحر نیست خودش را نشناخته است و باید بگردد و بببیند که او چه حقیقتی هست ؟!

حدیث:

در روایت آمده است : عجب است مردم دنبال گمشده خود می گردند ولی دنبال خودشان نمی گردند ! [8]

اگر انسان خودش را بشناسد متوجه خواهد شد که او گنج جواهر ناسوت هست و ای بشر بدان تو خیلی مهم هستی! برو وضوء بگیر و رو به قبله بنشین و صد مرتبه به خودت بگو من چه حقیقتی

هستم ؟ من کیم ؟ شاید خودت را پیدا کنی ! آن وقت که خودت را پیدا کردی تازه هوس نماز شب می

کنی !

وَ عَمَلِی فِیهِ مَقْبُولاً وَ عَیْبِی فِیهِ مَسْتُوراً

خدایا در این ماه رمضان اعمال مرا بپذیر و عیب های من را مخفی کن و بپوشان و کسی را  از عیوب من مطلع نکن ، البته خدا این ستاریت را انجام داده است تا بحال هم نگذاشته است کسی از عیب ما با خبر شود ، اگر گناه بو داشت هیچ دونفری کنار هم نمی نشستند ! « قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع لَوْ تَکَاشَفْتُمْ مَا تَدَافَنْتُم‏» [9] اگر از عیوب هم با اطلاع بودیم کسی جنازه دیگری را دفن نمی کرد اما خدای ارحم الراحمین ستار العیوب هست و  مردم در نماز میت می خوانند « اللَّهُمَّ إِنَّا لَا نَعْلَمُ مِنْهُ إِلَّا خَیْراً » [10] .

یَا أَسْمَعَ السَّامِعِین‏

ای خدایی که تو از همه شنونده ها شنوده تر هستی ، اگر ما نجوای هم بکنیم خداوند می شنود حضرت موسی به خداوند گفت :« یَا رَبِّ أَ قَرِیبٌ أَنْتَ مِنِّی فَأُنَاجِیَکَ أَمْ بَعِیدٌ فَأُنَادِیَکَ» خدا فرمود « یَا مُوسَى أَنَا جَلِیسُ مَنْ ذَکَرَنِی » خداوند فرمود : هر کس به یاد من باشد من با او همنشین هستم  [11]

 


[1] - آداب معاشرت-ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار ج‏2 ص  161   

پیغمبر (ص) فرمود: هر که مرد یا زن مسلمانى را غیبت کند خدا تا چهل روز نماز و روزه او را نپذیرد مگر که غیبت شده از او درگذرد، و فرمود (ص) هر که در ماه رمضان مسلمانى را غیبت کند روزه‏اش ثواب ندارد،  و بنقل سعید بن جبیر فرموده (ص) یکى روز قیامت بیارند بدرگاه خدا و نامه عملش را بدستش دهند و حسنات‏ خود را در آن نبیند  و گوید الها این نامه من نیست چون حسناتم را در آن نبینم باو گفته شود پروردگارت نه گم کند و نه فراموش کند براى غیبت کردن عملت بر باد رفته، و دیگرى آورند و نامه‏اش را باو دهند و در آن طاعت بسیار بیند و گوید الها این طاعتها را نکردم باو گفته شود چون فلانى تو را غیبت کرد حسناتش بتو داده شده‏

 [2] - ‏شرح‏نهج‏البلاغة ابن ابی الحدید  ج : 9 ص : 62 ؛ همچنین ؛کتاب  نصایح  ص  28  ؛ پیامبر اکرم ( صلی الله علیه و آله و سلم ) :شما خار را در چشم برادرتان مى‏بینید، و شاخه را در چشم خود نمى‏بینی

 [3] - خطبه 176 نهج البلاغه ؛ «یَا أَیُّهَا النَّاسُ طُوبَى لِمَنْ شَغَلَهُ عَیْبُهُ عَنْ عُیُوبِ النَّاس‏»

 [4] - وسائل‏الشیعة ج : 10 ص : 313 ، بخشی از خطبه شعبانیه پیامبر اکرم ( صلی الله علیه و آله و سلم )

.... ِ أَنْفَاسُکُمْ فِیهِ تَسْبِیحٌ وَ نَوْمُکُمْ فِیهِ عِبَادَةٌ وَ عَمَلُکُمْ فِیهِ مَقْبُولٌ وَ دُعَاؤُکُمْ فِیهِ مُسْتَجَابٌ فَاسْأَلُوا اللَّهَ رَبَّکُمْ بِنِیَّاتٍ صَادِقَةٍ وَ قُلُوبٍ طَاهِرَةٍ أَنْ یُوَفِّقَکُمْ لِصِیَامِهِ وَ تِلَاوَةِ کِتَابِهِ فَإِنَّ الشَّقِیَّ مَنْ حُرِمَ غُفْرَانَ اللَّهِ فِی هَذَا الشَّهْرِ الْعَظِیم‏.....

 

[5] - وسائل‏الشیعة ج : 10 ص : 314

ا َیُّهَا النَّاسُ إِنَّ أَنْفُسَکُمْ مَرْهُونَةٌ بِأَعْمَالِکُمْ فَفُکُّوهَا بِاسْتِغْفَارِکُمْ وَ ظُهُورَکُمْ ثَقِیلَةٌ مِنْ أَوْزَارِکُمْ فَخَفِّفُوا عَنْهَا بِطُولِ سُجُودِکُم‏

 [6] - کافی ج : 3 ص : 450

 مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ عِمْرَانَ بْنِ مُوسَى عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ بَعْضِ رِجَالِهِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ ص فَقَالَ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ إِنِّی قَدْ حُرِمْتُ الصَّلَاةَ بِاللَّیْلِ فَقَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع أَنْتَ رَجُلٌ قَدْ قَیَّدَتْکَ ذُنُوبُکَ

[7] - سعدی شیرازی ؛ مواعظ

[8] - منبعی یافت نشد

 آقا جمال خوانساری در شرح خود بر غرر الحکم ج 6 ص 148 آورده است که ؛ معرفت نفس خود  سودمندترین معرفتهاست، مراد معرفت قدر و پایه نفس خودست و استعداد آن را از براى مراتب عالیه أخروى، و «بودن آن سودمندترین معرفتها» باعتبار اینست که باعث این مى‏شود که تجاوز از حدّ خود نکند و خود را سبک و خوار نیز نکند و سعى کند در آنچه قابلیّت و استعداد آن دارد.

 [9] - بحارالأنوار ج : 74 ص : 385

 [10] - الکافی ج : 3 ص : 184 بخشی از اذکار نماز میت

 اللَّهُمَّ إِنَّا لَا نَعْلَمُ مِنْهُ إِلَّا خَیْراً وَ أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ اللَّهُمَّ إِنْ کَانَ مُحْسِناً فَزِدْ فِی إِحْسَانِهِ وَ تَقَبَّلْ مِنْهُ وَ إِنْ کَانَ مُسِیئاً فَاغْفِرْ لَهُ ذَنْبَهُ وَ ارْحَمْهُ وَ تَجَاوَزْ عَنْهُ بِرَحْمَتِک‏

 [11] - کافی ج : 2 ص : 496

 ُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ الثُّمَالِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ مَکْتُوبٌ فِی التَّوْرَاةِ الَّتِی لَمْ تُغَیَّرْ أَنَّ مُوسَى ع سَأَلَ رَبَّهُ فَقَالَ یَا رَبِّ أَ قَرِیبٌ أَنْتَ مِنِّی فَأُنَاجِیَکَ أَمْ بَعِیدٌ فَأُنَادِیَکَ فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَیْهِ یَا مُوسَى أَنَا جَلِیسُ مَنْ ذَکَرَنِی فَقَالَ مُوسَى فَمَنْ فِی سِتْرِکَ یَوْمَ لَا سِتْرَ إِلَّا سِتْرُکَ فَقَالَ الَّذِینَ یَذْکُرُونَنِی فَأَذْکُرُهُمْ وَ یَتَحَابُّونَ فِیَّ فَأُحِبُّهُمْ فَأُولَئِکَ الَّذِینَ إِذَا أَرَدْتُ أَنْ أُصِیبَ أَهْلَ الْأَرْضِ بِسُوءٍ ذَکَرْتُهُمْ فَدَفَعْتُ عَنْهُمْ بِهِمْ


نوشته شده در تاريخ ۱۳٩۱/٦/٧ توسط ح.کرمی
تمامی حقوق مطالب برای یادداشت ها و مصاحبه های یک خبرنگار محفوظ می باشد