یادداشت ها و مصاحبه های یک خبرنگار

A reporter's notes and interviews

سالروز میلاد  کریمه اهل بیت، گلِ  باغ امامت ، شفیعه روز جزا ،  حضرت فاطمه معصومه(س) را تبریک می گویم این روز ،روز دختر نام گذاری شده است و ابتکار بسیار خوبی  است و پیام های  ارزنده ای برای دختران مسلمان دارد، کریمه اهل بیت دراول ذی القعده سال 173 هجری قمری ،  هم چون ستاره ای در خانه خورشید ولایت امام  هفقتم درخشید و آسمان شهر مدینه را نورانی کرد و در دامن ولی خدا تربیت شد و مدال افتخار «فداها ابوها» شبیه گفتارپیامبر اکرم  به دخترش فاطمه(ع) را از پدر بزرگوارش امام هفتم دریافت  نمود و در بین فرزندان امام موسی کاظم (ع)بعد از برادر گران قدرش امام رضا (ع)  به مقام بسیارشامخی نائل آمد.


امام صادق( ع) قبل از تولد فاطمه معصومه (ع) فرمود: «اِنَّ لِلَّهِ حَرَماً و هو مکّة، و لِرَسولِهِ حرماً و هو المدینة، و لامیرالمؤمنین حرماً و هو الکوفة، و لَنا حرماً و هو قُمّ، وَ سَتُدفَنُ فیها اِمْرأةٌ مِن وُلدی تُسَمَّی فاطِمة، مَن زارَها وَجَبَتْ لَهُ الجنة » برای خدا حرمی است و آن مکه است و برای رسول خدا (ص) حرمی است و آن مدینه است و برای امیرالمؤمنین (ع) حرمی است و آن کوفه است و برای ما   حرمی است و آن قم می باشد و به زودی بانویی از اولاد من که فاطمه نامیده می شود، در آنجا دفن می گردد. هر کسی او را زیارت کند، بهشت بر او واجب می شودد  همچنین امام رضا( ع)درباره زیار ت ایشان فرمود: «من زارها عارفاً بحقها فله الجنة» هرکس او را با معرفت زیارت کندبرای او بهشت است.

میلاد فاطمه معصومه روز دختر نام گرفته است ، این بهانه ای است که به جایگاه معنوی این قشر از جامعه در مکتب اسلام بپردازیم، بفرمایید دختران چه جایگاهی در جامعه دینی و اسلامی دارند ؟

درفرهنگ واندیشه اسلامی، دختران از جایگاه خاصی برخوردارند وتعابیر زیبا وبلندی  نسبت به  مقام ومنزلت آنان در گفتار معصومین  وجود دارد  که ازباب نمونه  به برخی از آن ها اشاره می شود پیامبر (ص)  فرمود: «اِنَّ اللّهَ تَبارَکَ وَ تَعالى عَلَى الاِْناثِ اَرَقُّ مِنْهُ عَلَى الذُّکُورِ، وَ ما مِنْ رَجُل یُدْخِلُ فَرْحَةً عَلى اِمْرَأَة بَیْنَهُ وَ بَیْنَها حُرْمَةٌ اِلاّ فَرَّحَهُ اللّهُ یَوْمَ الْقِیامَةِ»خداوند به دختر مهربانتر از پسر است، کسى که باعث خوشحالى دخترش شود، خداوند روز قیامت او را خوشحال مى کند.

 امام صادق (ع) فرمود:«اَلْبَناتُ حَسَناتٌ وَ الْبَنُونَ نِعْمَةٌ، وَ الْحَسَناتُ یُثابُ عَلَیْها وَ النِّعْمَةُ یُسْأَلُ عَنْها»دختران حسناتند، پسران نعمت هستند، بر حسنات بهره مى دهند، و از نعمت بازپرسى مى کنند.

رسول خدا(ص )فرمود :«مَنْ دَخَلَ السُّوقَ فَاشْتَرى تُحْفَةً فَحَمَلَها اِلى عِیالِهِ کانَ کَحامِلِ صَدَقَة اِلى قَوْم مَحاویجَ وَلْیَبْدَأُوا بِالاِْناثِ قَبْلَ الذُّکُورِ فَاِنَّ مَنْ فَرَّحَ اِبْنَتَهُ فَکَأَنَّما اَعْتَقَ رَقَبَةً مِنْ وُلْدِ اِسْماعیلَ »کسى که به بازار رود، و چیزى بخرد و آن را به خانه براى زن و فرزند ببرد، مانند کسى است که بار مستمندان را به دوش کشیده، او در خانه دختران را در گرفتن تحفه مقدم بدارد، کسى که دخترش را خوشحال کند به مانند این است که برده اى از اولاد اسماعیل در راه خدا آزاد کرده است  ونیز:  فرمود:«مَنْ کانَتْ لَهُ اِبْنَةٌ واحِدَةٌ کانَتْ خَیْراً لَهُ مِنْ اَلْفِ حِجَّة وَ اَلْفِ غَزْوَة وَ اَلْفِ بَدَنَة وَ اَلْفِ ضِیافَة»کسى که یک دختر دارد اجر او از هزار حج، و هزار جهاد، و هزار قربانى و هزار مهمانى بیشتر است. وفرمود:«خَیْرُ اَوْلادِکُمْ اَلْبَناتُ »بهترین اولاد شما دخترانند ودر  باره ی دخترش فاطمه (ع)  فرمود:«ریحانة أ شمها»ریحانه ای است که می بویم او را.» یااینکه رسول خدا(ص) فرمود:«مَنْ کانَ لَهُ أُنْثى فَلَمْ یَنْبِذْها وَ لَمْ یُهِنْها وَ لَمْ یُؤْثِرْ وَلَدَهُ عَلَیْها اَدْخَلَهُ اللّهُ الْجَنَّةَ».آنکه داراى دختر است، او را از خود نراند، اهانتش نکند و پسران را بر او مقدم ندارد، خداوند وى را وارد بهشت مى کند.

* اسلام چه تعریفی از شایستگی دختر دارد؟

در هر جامعه ای  برای شایستگی، تعریف خاص و معیارهای ویژه ای مطرح می کنند در فرهنگ اسلامی شایستگی براساس آراستگی به صفات کمال وجمال تعریف می شود، ازامیر المؤمنین علی (ع) در نهج البلاغة آمده است که فرمود« قِیمَةُ کُلِّ امْرِئٍ مَا یُحْسِنُه»ارزش هر کس به اندازه صفات  حمیده ونیکوی اوست  در اسلام زن  مظهرجمال ، رحمت ، صبّاریّت خداوند است پیامبر اکرم  (ص) فرمود :نِعْمَ الْوَلَدُ اَلْبَناتُ، مُلْطِفاتٌ، مُجَهِّزاتٌ مُؤْنِساتٌ، مُبارَکاتٌ، مُفَلِّیاتٌ)دختران چه خوبند، مهربان و نرمخو، مددکار و آماده به کار، انیس انسان، بابرکت، و علاقه مند به پاکیزگى،

در نگاه اسلام دخترشایسته کسی است که جامع صفات کمال انسانی بوده و  در زندگی بلندنظر،ثابت قدم،خود ساخته ، عفیف، خوش اخلاق ، سازگار و بر  مدارحق و صراط مستقیم باشد.

بنابراین یک  دختر  بی  ایمان بد اخلاق،ناسازگار، دروغ گو ،خودخواه،مغرور  ،خودرأی  ،بی عفت ،بی اراده  وبی مسئولیت نمی تواند در دایره شایسته بودن قرارگیرد.

* خصوصیات یک  دختر شایسته  از نگاه روایات چیست ؟

در مکتب اسلام، زن و مرد در عرصه های کمال  و دست‏یابى به تقرب وپاداش الهى؛  مقامات معنوى  و کرامت  انسانی برابر  هستند، هر دو  در بنیان خانواده،  و بقاى نسل آدمى  و رسیدن به حیات طیبه  نقش دارند هر دو از نفس واحدی خلق شده اند و زن مایه آرامش و آسودگى مرد است قرآن می فرماید «هو الّذی خلقکم من نفس واحدة وجعل منها زوجها لیسکن الیها…»اوست که همه شما را از یک نفس بیافرید و از آن یک نفس، همسرش را قرار داد تا به او آرامش یابد.

اما در احکام و وظایف برای  زن و مرد تفاوت هایی  لحاظ شده است که این تفاوت‏ها بر اساس آفرینش و جایگاه زن در نظام خلقت و طبیعت است و در راستای  ارزش بخشیدن  و دست یابی به مقام والای انسانیت است  نه تبعیض و بى‏عدالتى.

آنچه امروز به عنوان  فمینیسم  یا زن گرایی  درغرب مطرح است چیزی جز ناپایدارساختن بنیان خانواده، شکستن حریم  و تعهدات خانوادگى ، مذهب زدایى ؛  نفى اصالت‏هاى اخلاقى ، ازبین بردن  عفاف، پارسایى، وفادارى،حیا  نیست و اسلام بافرهنگ متعالی خود  همانگونه که با اندیشه جاهلیت  که زن را موجودى پست و فرومایه و دختردار شدن را مایه  ننگ خویش  مى‏پنداشت ستیز کرد با این فرهنگ انحطاطی و ذلت زا  نیز مخالف است  و ملاک برتری در زن و مرد را اندیشه و باور برتر،عمل صالح  قرارداده است . 

* سیره عملی رسول الله و اهل بیت در برخورد با دختران شان چگونه بود؟

در عصری که مردم در جهل و نادانی، ظلم و ستم، غارتگری و وحشیگری  به سرمی بردند، خداوند پیامبر اکرم (ص)را برای نجات آن ها فرستاد تا آن ها را هدایت نماید و با فرهنگ و سنّت ها ی جاهلیّ  همچون تحقیر و زنده به گور کردن دختران مبارزه کند و فرهنگ متعالی و عزت بخش را حاکم سازد،‌ پیامبر هم با عزمی راسخ و استوار این رسالت عظیم را انجام داد  و در گفتار  و رفتارجایگاه  دختران را تببین کرد د و در آن فضا با دخترش فاطمه(ع ) به گونه ای عمل کرد که همگان را به حیرت وا داشت.آن حضرت  دست دخترش فاطمه (ع) را بوسید و می فرمود: «پدرش فدای او باد.»و می فرمود: «بوی بهشت را از دخترم فاطمه استشمام می کنم.» پس ازآن ائمه معصومین  (ع)  نیزرسوبات اندیشه ورفتار جاهلی را  درمورد زنان از افکار و اذهان  پاک کردند. امام هادی(ع)  در پاسخ نامه یحیی بن زکریا نوشت: «چه بسا دختری که از پسر بهتر است.»امروز نیز لازم است سیره پیامبراکرم (ص)و اهلبیت(ع) در تربیت دختران ، سرمشق قرارگیرد و چه اینکه عزت ،کرامت ، نیک اندیشى ، رسالت دانى ، احساس مسئولیت  دختران در سعادت جامعه، نقش بسزایی دارد.

* تفاوت تربیت دختر و پسر از منظر روایات چیست؟

بدون شک علاوه بر تفاوت جسمی  در بعد روانی و احساسی نیز بین  دختر و پسر  تفاوتهای قابل توجهی وجود دارد  امیر مؤمنان علی علیه السلام به فرزندش «محمد بن حنفیه» فرمود:«فَاِنَّ المرأةَ ریحانة و لَیسَت بِقَهرمانة فَدارِها علی کلّ حالٍ و احسن الصحبة لها فَیَصفُوا عَیشُکَ»زن یک گل خوشبوست و کارگزار نیست؛ با او در هر حال و موقعیتی مدارا کن و همنشینی با او را نیکو کن تا اینکه زندگی تو باصفا گردد .

امام سجاد (ع)  می فرماید: «هن قواریر لا تکسروهن» دختران و زنان مانند بلورند آنها را نشکنید، چون فطرت و ساختمان روحی و احساسی دختران  همانند یک  گل لطیف است برخورد با آن ها هم لطافت، ظرافت ومراقبت خاصی را می طلبد و درتربیت آن ها دانش ومهارت لازم است مثلا  اگر مورد محبت قرار گیرد خیلی از مشکلات زندگی را تحمل خواهد کرد ودر زندگی از آن خانه کوچک، بهشتی باصفا می سازد چون معروف است که شیرین ترین  جمله مرد به همسرش «عزیزم! تو را دوست دارم.»زیباترین جمله زن به شوهرش:«من به تو افتخار می کنم». است.

 رسول حق (ص) فرمود:«مَنْ کانَ لَهُ أُنْثى فَلَمْ یَنْبِذْها وَ لَمْ یُهِنْها وَ لَمْ یُؤْثِرْ وَلَدَهُ عَلَیْها اَدْخَلَهُ اللّهُ الْجَنَّةَ.»آنکه داراى دختر است، او را از خود نراند، اهانتش نکند، پسران را بر او مقدم ندارد، خداوند وى را وارد بهشت مى کند

بنابر این پدر و مادرها باید توجه داشته باشند که  تربیت دختر و پسرمتفاوت  است  مبادا  دختران خود را مثل پسران تربیت کنند  دختران به خاطر نقش حساس آنها در مسئولیت هاى خانوادگى و تأثیر آن در اجتماع ، باید مراقبت زیادی نمود لذا دختر باید به تدریج  متوجه شودکه  رفتار و وظائف او با پسر فرق دارد، اگر اینگونه عمل نشود و پسروار بزرگ شود، از چنین دخترى  نمی توان در سن رشد و درک ، توقع  حجاب داشت.

* مهمترین نکات در تربیت دختران از منظر اسلام چیست ؟

اساساً کودک با باطن آسمانی  به دنیا می آید و پدر و مادر وظیفه دارند  زمینه شکوفایی استعدادهای نهفته او را آماده سازند  هرگز نباید  بر اساس چارچوب ذهنی نا درست خود، او را تربیت کنند چون تربیت کار بسیار دقیق و ظریفی است ،‌ دانش و مهارت لازم دارد یکی از نکات مهم  آن درتربیت دختران توجه به  ارتباط عمیق مادران ودختران و اعتماد همه جانبه دختران به مادران استکه در فرآیند تربیت و اثر گذاری نقش بسزایی دارد. اساسا  دختر با دیده اطمینان و اعتماد به مادر می نگرندو مادر تنها کسی است که از نزدیک با دخترش ارتباط دارد و از نیازهای مادی و معنوی او آگاه است  از این جهت او می تواند مسائل مهم  دخترش  را پیگیری نماید

نکته دیگر اینکه در تربیت دختران، افزون بر سازندگی و پرورش باورهای دینی، آشنا کردن آنان با فنون و شیوه های زندگی مانند شیوه شوهرداری، فرزند پروری، همسایه داری وآداب  معاشرت نیز لازم است و مادران  به عنوان  شایسته ترین معلم و راهنمای آنان باید در کنار آموزش اندیشه های دینی و رفتارهای اسلامی، نقش آفرینی در عرصه های گوناگون زندگی و نیز بهره‌مندی از حجاب مناسب اسلامی را نیزبه آن ها بیاموزند .

* در اینجا لطفا مفهوم دقیقی از حجاب اسلامی بیان کنید.

اسلام  به عنوان کامل ترین دین الهی  که  برای همیشه و همه بشریت آمده  است  پوشش زنان را بدون  افراط و تفریط   لازم  دانسته و در تشریح قانون آن ، حد و مرز متناسبی را در نظر گرفته است. در آن  سهل انگاری های مضر و سختگیری های بی مورد وجود ندارد حجاب اسلامی  آن گونه که غرب به اسم اسلام تبلیغ می کند، به معنای حبس زن در خانه و دوری از شرکت در مسائل اجتماعی نیست، بلکه حجاب اسلامی بدین معناست که زن خود را بپوشاند حریم خانواده  را حفظ کند تبرج و جلوه گری و خود نمایی  ننماید وخود را از تیررس  چشم چرانهای هوس باز مصون  دارد  . 

 * چگونه خانواده ها حجاب را برای دختران خود تشریح کنند ؟

پدر و مادر باید بذر حجاب را در کودکی بیافشانند و زمینه آن را  در دختران خودایجاد  کنند ،‌کودک در ابتداء مانند موم حالت پذیر است  وتحت تآثیر قرار می گیرد. امام باقر(ع) می‏فرماید: «در سه سالگی کلمه توحید(لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ)و در چهار سالگی(مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ) را به کودکان یاد دهند و در پنج سالگی رویش را به قبله متوجّه کنند و به او بگویند سر به سجده بگذارد. در شش سالگی رکوع و سجود صحیح را به او بیاموزند و در هفت سالگی به طفل بگویند وضو بگیر و نماز بگذار».بنابراین باید زمینه  حجاب را از پیش از بلوغ به تدریج به عنوان یک ارزش  بین دختران  ترویج کرد و سپس با تبیین فلسفه حجاب ،محبت و تشویق  ان ها را با حجاب مأنوس نمود، بدون شک  رعایت مرزهای اخلاقی، بهره گیری مادران  از حجاب اسلامی  در نهادینه کردن فرهنگ حجاب بین دختران  فوق العاده مؤثر است .

* از چه سنی رعایت حجاب برای دختران لازم است ؟

در اسلام تشریع وتکوین با هم همراه وهماهنگ  است و  بر اساس تفاوت های جسمی و روحی دختر وپسر شرایط بلوغ و زمان انجام دادن وظایف دینی و مذهبی آنان متفاوت است و دختر زودتر از پسر به تکلیف می رسد و پدر و مادر باید به این مسئله توجه داشته باشند دختر ان بر اساس ویژگی های بیولوژیکی و روانی  زودتر آماده پذیرش وظایف و آموزه های دینی می شوند. اسلام با توجه به این ویژگی دختران را پیش از پسران در زیر خیمه انسان ساز دین و مذهب  قرا داده و سن بلوغ وتکلیف را دردختران  9 سالگی تعیین نموده  است شاید  به خیال کسی تکلیف دراین سن برای دختران کمی زود به نظر آید اما با اندکی تامل  در می یابد  که حجاب درسن تکلیف  آثار زیادی دارد و دختران را  معرض چشم چرانی های  افراد آلوده و از تعرضات جنسی انسانهای دیو سیرت دورنگه می دارد

* مهمترین نکته ای که بانوان ما از سیره عملی حضرت معصومه دریافت می کنند چیست ؟

اگر فرهنگ  جاهلیت شخص زن را زنده به گور می کرد، امروز هم فرهنگ غرب شخصیت زن را به مسلخ نابودی و ذلت کشیده و با ادبیات فریبنده بنیان خانواده را  نابود می کنند و با ترفندهای گوناگون   تلاش می کنند تا این فرهنگ ابتذال را  به کشورهای اسلام صادرکنند از این رو  جهان اسلام بیش از هر زمان نیازمند به  الگوی  پذیری  از اهلبیت و زنانی چون حضرت زهرا و فاطمه معصومه(ع) می باشد زیرا آنها  ازمصادیق کوثرند «إِنَّا أَعْطَیْناکَ الْکَوْثَرَ» که خداوند پیامبرش را به وسیله دختری چون فاطمه تسلی خاطر می بخشد و راه و مکتب او را زنده  و ماندگار ساخت .

در زیارت حضرت معصومه (س) آمده است : «یا فاطمة اشفعی لی فی الجنة فان لکِ عندالله شأناً من الشأن؛ ای فاطمه! من را در بهشت شفاعت کن؛ چون تو نزد خدا دارای مقامی از مقامات هستی.  لقب «معصومه» اولین بار از سوی امام رضا(ع) به اوداده  شد و بهترین الگو برای دختران  درعزت ، عفت ، کرامت ، تربیت و حمایت از ولایت است .

[ ۱۳٩۱/٦/٢٧ ] [ ۳:۱۳ ‎ب.ظ ] [ ح.کرمی ]

[ نظرات () ]

مجله اینترنتی دانستنی ها ، عکس عاشقانه جدید ، اس ام اس های عاشقانه