یادداشت ها و مصاحبه های یک خبرنگار
 
A reporter's notes and interviews

گفت وگو با آقای محسن مهاجرنیا استاد حوزه و دانشگاه ،مسئول انجمن های علمی حوزه و عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی درباره آثار ونتایج پیروزی اوباما و تقابل دنیای غرب با جمهوری اسلامی وبحران سوریه و مسائل داخلی مانند اختلافات ومشکلات اقتصادی واستراتژی ایران در مقابل دشمنان.

جناب آقای دکتر مهاجرنیا ، در باره پیروزی اوباما در انتخابات امریکا و آینده روابط ایران و امریکا و ماجرای برنامه هسته ای ایران و تحریم های جهانی علیه کشورمان اظهار نظرهای مختلفی شده است می خواستیم نظر حضرتعالی را بدانیم.


-طبیعی است هر کسی با توجه به مطالعات و پیش فرض ها و انتظاراتش و برداشتش از واقعیت ،تحلیل می کند.اگر منظور شما از سؤال پیروزی اوباما نسبت به ایران است من فکر می کنم .از دوجنبه باید به قضیه نگاه کرد یکی از منظر ایران و یکی از منظر غرب و امریکا و واقعیات خارجی . ببینید خود غربی ها معتقدند که امریکا تاکنون سه نوع استراتژی در قبال ایران داشته است :

 یکی استراتژی سخت که در طول انقلاب ما با آن مواجه بودیم مثل حمله به طبس ، حمله به هواپیمای مسافربری ما ، کمک همه جانبه به صدام  در طول جنگ هشت ساله وتجاوزات هوایی و دریایی ،که عملاً نتایج ملموسی برای آنه نداشته است.

نوع دیگر استراتژی نرم است که امریکائی ها از طرق مختلف جاسوسی ، حمایت از اپوزیسیون، تصویب بودجه 20میلیاردی علیه انقلاب ، حمایت ازمنافقین ، انواع تبلیغات رسانه ای علیه ایران ، تخریب چهره ایران در نزد کشورهای جهان، که این استراتژی هم توسط ایران تا حدودی کنترل شده است.

دردوره اوباما استراتژی سومی با نام مقابله هوشمند با ایران طراحی شد . بر اساس این استراتژی جنگ نرم به صورت هدفمند و دقیق بر اساس دورنمای هوشمندی در پیش گرفته شد. دیگر تحریم ها، حملات سایبری، نامه های دیپلماتیک به ایران ، خارج کردن منافقین از لیست تروریستی فقط به عنوان یک برنامه فشار برای مجبور کردن ایران نیست. اینها هوشمند طراحی شده اند درجه تأثیر اینها وکاستی ها و مزایای حسابشده دارند .نوع تأثیر و چگونگی تأثیر، جامعه هدف ، روش های تأثیرگذاری ، زمان مندی ها همه دیده شده است. در همین دوره اوباما شما ببینید دشمن ما فشار بین المللی را برد در شورای امنیت مصوبه گرفت همین چین و روسیه را هم اغوا کردند و از آنها رأی گرفتند. ما الآن تحریم رسمی بین المللی شدیم.کشورها طبق قانون نمی توانند با ما رابطه برقرار کنند. بنابراین استراتژی هوشمند اوباما علیه ایران از دو استراتژی قبلی هم تأثیر گزارتر بوده و هم بسیار وسیع است و ابعاد آن نیاز به مطالعه جدی دارند . بنابراین از این لحاظ پیروزی اوباما به نفع ما نیست.

-آقای دکتر در مورد نقش روسیه و چین اشاره داشتید لطفاً بیشتر توضیح بدهید

-ببینید واقعیت صحنه بین المللی امروز منافع ملی کشورهاست و بسته به قدرت ملی همه همین راه را تعقیب می کنند. چین و روسیه هم استثنا نیستند.آنها در کنار غرب منافعی دارند وحاضر نیستند به خاطر ما از آن منافع چشم پوشی کنند. از طرفی،خود چین و روسیه هم می دانند که نقاط اشتراکی با ما دارند من معتقدم درماجرای مقابله غرب با ایران ،امریکائیها به همان اندازه که دراستراتژی هوشمندشان روی ایران زوم کردند برای روسیه و چین برنامه کنترلی داشتند . جالب است در همین برنامه تحریم ایران من فکر می کنم تمرکز اصلی روی ایران نبود.

-ببینید همراه کردن روسیه و چین علیه ایران یعنی وارد کردن اینها زیر بلیط امریکا.

- این یعنی تقویت نظریه تک قطبی درجهان که روسها و چینی ها مخالف آن هستند.

-یعنی کنترل روسیه و چین. وقتی امریکائی ها قطعنامه علیه ایران می نویسند بارها با روسها و چینی ها رایزنی می کنند تا آنها را راضی کنند و امضایشان را بگیرند تا درمیدان امریکا بازی کنند.

-حتی برخی معتقدند روس ها وقتی نظر مخالف هم می دهند دارند در میدان امریکا بازی می کنند شما در مورد وتوی قطعنامه علیه سوریه ببینید .امریکا برای راضی کردن دوستان غربی و عربی اش قطعنامه را تهیه کرد اما امریکا و اسرائیل آمادگی ورود به جنگ با سوریه و به تبع آن با ایران ، حزب الله و حماس را ندارند لذا این قطعنامه باید توسط روسیه وتو شود تا هم روسیه انگیزه ادامه بازی با غرب را داشته و هم مشکل امریکا را حل کند. شما ببینید امریکا بیست کشور را از تحریم های ایران استثنا می کند. چرا؟ آیا از آنها می ترسد؟ از ترکیه چه ترسی دارد؟ برنامه هوشمند به آنها می گوید موقعیت اسلامی ترکیه، نوع روابطش با ایران، با سوریه با عربها با اروپائی ها با اسرائیل، با خود امریکا ، مسائل داخلی ترکیه همه باید لحاظ شود سر جمع آنها این است که منافع امریکا درحالا و 20 سال آینده اقتضا می کند ترکیه به عنوان یک گذرگاه باقی بماند. در عین حال، برنامه هوشمند می گوید شروط پیچیده ای مقابل همین ترکیه قرار دهید که نتواند از این استثنا به نفع ایران استفاده کند. ترکیه هم استثنا است هم برای خرید نفت و گاز با ما مشکل دارد. چین و هند استثنا هستند اما نمی توانند پول نفت به ما بدهند . چینی ها می گویند ما به جای پول می آییم برای شما کار می کنیم .این چه استثنائی است. حالا راجع خود اروپا خدمتتان عرض بکنم، در دوره بوش وقتی می خواست به عراق و افغانستان حمله کند اروپائی ها مخالف بودند فرانسوی ها شدیداًً مخالفت کردند. در برنامه هسته ای ایران اروپائی ها راه مذاکره را با ایران در پیش گرفتند ولی امریکا و اسرائیل مخالف بودند . در دوره اوباما شرایط جنگی به شرایط جنگ نرم هوشمند مبدل شد. اروپائی ها دربست در اختیار امریکا قرار گرفتند.شرایط اروپا به نفع امریکا عوض شد در فرانسه در آلمان و خیلی از کشورها جناح های متمایل به سیاست جدید امریکا سر کار آمدندو جالب است در این دوره پیش نویس قطعنامه های علیه ایران را اروپائی ها مثل فرانسه و انگلیس تهیه می کنند. یعنی امریکا قبل از اینکه چین و روسیه را به دام بیندازد ؛ شاخ اروپا را شکست تا آنها نتوانند مستقل بیاندیشند. برای امریکا اینها خیلی مهم بود پس ببینید استراتژی امریکا علیه ایران اهداف متعددی را تعقیب می کند . سیبل ایران یکی از این اهداف و به مثابه دال مرکزی است اما در کنار آن ده ها هدف سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی هم دیده شده است.

-آقای دکتر این برنامه ریزی استراتژیک چقدر با واقعیت ها منطبق است؟

-ارزیابی واقعیت کار مشکلی نیست . شما در خارج همین ها را مشاهده می کنیدو من فکر می کنم تیم اوباما یکی از دوره ها موفقیت امریکا را در جهان داشتند . شرایط قبل از اوباما در دوره خشن بوش را هم در نظر بگیرید و راحت می توان دید که امریکا در تسلیم اروپا، در کنترل چین و روسیه و درکنترل جنبش های بیداری اسلامی در منطقه عربی و در فشار علیه ایران  طبق برنامه پیش رفته است . جالب است بدانید ایران که هدف اصلی برنامه استراتژیک بوده هنوز تحت کنترل نیامده است . این قابل مطالعه است . چرا امریکائی ها در قبال ایران گویا حوصله به خرج می دهند ؟ آیا توانائی ندارند ؟ یا برنامه ای در سر دارند یا چند شکار دیگر در کنار ایران باید به دام بیندازند.البته توضیحات تفصیلی من درباره امریکا به قصد بزرگ نمایی امریکا نیست بلکه من هدف دیگری دارم که همه این بحث ها مقدمه آن است که در ادامه خدمتتان عرض خواهم کرد.

-         جناب آقای مهاجرنیا با این توضیحات به نظر می رسد شما می خواهید نتیجه گیری کنید که پیروزی اوباما در مقابل رامنی به ضرر ایران است ؟

-         نخیر من در مقام مقایسه نبودم اما خواستم واقعیت های اوبامائیسم را یادآوری کنم. که برخی خیلی خوشبین نباشند .البته بعضی ها معتقدند اگر جمهوری خواهان پیروز می شدند به نفع ایران بود زیرا، خودشان یا توسط اسرائیل علیه ما وارد عملیات نظامی می شدند و در آن شرایط موجب اتحاد و انسجام می شد و ورود ایران به عرصه نبرد با امریکا و اسرائیل، برای انقلاب اسلامی قدرت نمایی خوبی بود مخصوصاً اینکه ایران ظرفیت و توانایی بالایی را برای حذف اسرائیل از معادلات منطقه طراحی کرده است. و برای کشور یک گردافشانی بود. از اختلافات ناشی از ماجرای غم بار بعد از انتخابات هم خارج می شدیم. محبت و صمیمیت و شور انقلاب در کشور احیا می شد.من معتقدم امریکائی ها برنامه ریزی بسیار جدی در مقابل ایران دارند و اوباما فعلاً مجری برنامه هوشمند امریکا است.  

-آقای مهاجرنیا به نظر شما در این شرایط و با توجه به استراتژی هوشمند امریکا وظیفه ماچیست؟

-آموزه های دینی تکلیف ما را روشن کرده اند.قرآن چند برنامه و دستورالعمل را برای ما ترسیم کرده است :

  1. وحدت و انسجام کامل: در آیه شریفه تصریح شده است «و اعتصموا بحبل الله جمیعاً ولاتفرقوا» این امر الهی به اتحاد و انسجام همیشه واجب است اما در شرایطی که دشمن قصد نابودی ما را دارد از اوجب واجبات است. هر گونه اختلاف در این شرایط زهر مهلک است اینکه مقام معظم رهبری اختلاف بین مسئولین تا سال آینده ایام انتخابات را بر اساس حکم حکومتی حرام و خیانت اعلام کردندو این در همین راستا است.
  2. تحمل مشکلات و سختی های دوران محاصره ما در حال آزمایش سختی قرار داریم « وَلَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیٍْ مِنْ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنْ الْأَمْوَالِ وَالْأَنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ » امروز تحریم ها و کمبودها و گرانی های ناشی از آن برای ما آزمایش است البته من نمی خواهم سوء مدیریت را توجیه کنم اما واقعاً شرایط امروز ما را در بوته آزمایش سختی گذاشته است.
  3. مقاومت و بسیج همگانی در مقابل دشمن؛ ببینید قرآن  در دوران سخت مقاومت به پیامبر عظیم الشأن اسلام می فرماید : «استقم و من تاب معک» خودت و همه مؤمنان بایستید و مقاومت کنید و کم نیارید . امروز مخاطب این آیه ماهستیم. شرایط این را به ما می گوید که باید در مقابل کمبودها تحمل کرد تا توان ایستادگی در مقابل دشمن را داشت.   
  4. آمادگی کامل :در قرآن به شکل دستور واجب و اکید آمده است: « واعدّوا لهم مااستطعتم من قوّه» هرچه در توان دارید از عِدّه و عُدّه برای روز مبادا آماده کنید. هر سلاحی دشمن دارد شما هم به آن مجهز شوید.تعارف ندارد. دشمنی که قصد نابودی و براندازی دارد مگر می شود در مقابل او کوتاه آمد. داشتن تسلیحات پیشرفته برای ورود به یک هماورد قهرمانه با اسرائیل و امریکا، برای ما از نان شب واجب تر است. هر سلاحی آنها دارند و استفاده می کنند ما هم باید داشته باشیم. امروز مسئولین تشخیص داده اند هسته ای نداشته باشیم اما اگر امریکایی ها که در پرونده اشان استفاده از هسته ای دارند و اسرائیلی ها که وجودشان جنایت و خباثت است اگر در جنگ علیه ما از هسته ای استفاده کردند، تکلیف چیست ؟ بمانیم و بمیریم یا ذلیلانه تسلیم شویم؟ یا حسب حکم الهی مقابله به مثل کنیم ؟ با کدام آمادگی؟ با کدام تسلیحات ؟ اگر روزی اینها مثل عراق و افغانستان خواستند با ما بجنگند، آیا قابل تصور است مثل صدام ما در یک حفره زیر زمینی قایم شویم یا مثل بن لادن و ملاعمربه کوه های افغانستان پناه ببریم . ما ازپیروان حماسی کربلا و بدر و خندق هستیم . هشت سال دفاع مقدس علیه همه دنیا ایستادیم وهزاران شهید دادیم اما یک وجب زمین را ندادیم و محکومیت متجاوز را هم گرفتیم. تازه کوتاه آمدن را هم با عنوان جام زهر تحمل کردیم.
  5. ایجاد ترس و رهب در دل دشمنان . این دستور قرآن است «ترهبون به عدّوالله و عدّوکم» دشمن نباید جرأت و جسارت علیه ما را داشته باشد همان طوری که اینها شب و روز از ترس دارند علیه ما توطئه می کنند ما نباید به یک کشور بی ریشه مثل اسرائیل جرأت این را بدهیم که رجز بخواند و بگوید ما می خواهیم به ایران حمله کنیم. بحمدالله همین مقدار ترس در دل آنها افتاده است اما باید آمادگی و اقتدار و برتری حفظ شود.
  6. مقابله به مثل: قرآن می فرماید: «واعتدوا علیهم بمثل ما اعتدوا علیکم» اگر دشمن ما خواست پتروشیمی،سایت ها وکارخانه های تسلیحاتی وهسته ای ما را بزند در مقابل نباید درنگ کرد.سایت هسته ای دیمونا در مقابل تجاوز به فردو است و تجاوز به یک شهر سه میلیونی مثل اصفهان یعنی ورود به همه اسرائیل. این دقیقاً طبق دفاع مشروع حقوق بین الملل هم هست. دشمن ما استراتژی هوشمند طراحی کرده است بر ما هم واجب است راهبردهای دقیق و استراتژی هوشمند طراحی کنیم. دوستی و دشمنی ، یارگیری بین المللی، تحریم  و مقابله ، وحدت داخلی ، و حل اختلاف سلیقه ها و جناح بندیس ها ، تحمل کمبودها و یارانه ها ، بودجه بندی، همه  باید هوشمند باشند.

-آقای دکتر مهاجرنیا شما تحلیلتان از هماورد ایران و آمریکا در سوریه چیست؟ فکر می کنید بازنده یا برنده آن بازی ، بازنده یا برنده این رقابت هم هست ؟

-واقعیتی که در سوریه می گذرد این هماورد را تداعی می کند و آینده خاورمیانه، نقشه راه آمریکا برای منطقه و نقش ایران و وزن مخالفان سیاست های امریکا گویا در سوریه رقم خواهد خورد و تأثیر زیادی دارد. اما این به آن معنا نیست که اگر سوریه شکست بخورد انقلاب اسلامی از گردونه خارج می شود. نخیر منطقه متحول شده سوریه  هم نهایت مثل مصر می شود. مثل لبنان می شود.البته برای امریکا و اسرائیل معلوم نیست حتی مثل مصر هم بشود آینده سوریه اگر شکست بخورد مثل افغانستان می شود که امریکا نمی تواند لقمه راحتی آنجا داشته باشد سلفی ها و اخوانی ها و جهادی ها و تندروهای محلی مگر با اسرائیل کنار می آیند آنها به سبک خودشان با ما  نیستند اما با اسرائیل هم نخواهند بود .علاوه بر اینکه انقلاب اسلامی راه خودش را باز می کند.

- آقای مهاجرنیا خیلی استفاده کردیم در پایان نکته ای که فرمودید در پایان مطرح خواهید کرد الآن بفرمائید .

-من شرایط موجود را برای انقلاب اسلامی و آینده تفکر انقلابی و دینی بسیار حساس می بینم و چند توصیه جدی دارم :

- اختلافات مخصوصا بین مسئولین در شرایط موجود بسیار نابخردانه و مضر است و باید هر چه زودترتدبیر شود و هر کسی جایگاه خودش را بشناسد و بر محور رهبری انقلاب به یک اتحاد دشمن شکن برسیم

-         در عرصه سیاسی کشور ما به یک اجماع ملی نیاز داریم.متأسفانه تندروی ها و بی تدبیری ها ومخصوصاً انتخابات گذشته به وحدت ملی ما ضربه زده است. امروز بر همه واجب است هر کسی از نزد خودش راه را برای اتحاد بر اساس هویت نظام ، شعارهای انقلاب و آموزه های اسلام، باز کند. قدری باید آستانه تحمل نظام، جناح ها ، گروهها و افراد بالا برود وهمه باید از مرز خواسته های خود قدری کوتاه بیایند تا به یک برادری و همبستگی ملی و انسجام اسلامی برسیم.

-  برخی موقعیت موجود را به گردنه احد یا شرایط بدر و احزاب تشبیه می کنند. من فکر می کنم شرایط حساس تر از احد شده است. بر همه لازم است هر کسی یک گام بردارد برای بالا بردن اقتدار نظام. ما نباید تجربه گذشته را فراموش کنیم.ما وقتی صدام حمله کرد گرفتار جنگ داخلی یکصد و ده گروهک داخلی بودیم و در داخل آماده نبودیم چندین و شهر و استان ما سقوط کردند تازه ما بیدار شدیم. صدام بدون اعلام قبلی وارد خاک ما شد امروز اسرائیل و امریکا اعلام کرده اند که می خواهند با ما وارد جنگ شوند.روی میزهای غربی ها همین یک گزینه جنگ باقی مانده است .

-         پیشنهاد من این است که در مقابل استراتژی هوشمند دشمن ما از همه ظرفیت های کشور در طراحی یک استراتژی نوین ، کارآمد و مرعوب کننده وهوشمند و برقراری موازنه قوا با همه دنیای غرب و اذنابشان، یک حرکت عمومی را آغاز کنیم . مردم ما مطمئن هستند در دستگاههای نظامی و امنیتی چنین طراحی هایی وجود دارد اما ما باید مردم کشورمان که به حق بهترین مردم هستند محرم بدانیم و از همه استمداد کنیم که در این عرصه وارد شوند. امروز مردم ما فقط سرباز میدان نبرد نیستند بلکه طراحان و استراتژیست های مؤمن و معتقد فراوانی داریم .ممکن است هیچ وقت ما به یک رویارویی نرسیم اما دشمن ما میدان مبازه ای را برای ما گشوده است که باید هوشمندانه آن را تدبیر کنیم

در پایان از حضرتعالی تشکر فراوان داریم .

                  


نوشته شده در تاريخ ۱۳٩۱/۸/٢۸ توسط ح.کرمی
تمامی حقوق مطالب برای یادداشت ها و مصاحبه های یک خبرنگار محفوظ می باشد