یادداشت ها و مصاحبه های یک خبرنگار

A reporter's notes and interviews

بسم الله الرحمن الرحیم

کریسمَس (به انگلیسی: Christmas) (به فرانسوی: Noël) روزی است که برپایه گاهشماری مسیحیان زادروز عیسی دانسته می‌شود و بزرگترین جشن مسیحیان جهان می‌باشد. مسیحیان این روز را با آیینهای ویژه برگزار می‌کنند. برای نمونه درخت کریسمس را می‌آرایند و شخصیتی به نام بابانوئل در این روز پیشکشهایی به مردم می‌دهد. بیشتر مسیحیان این جشن را در ۲۵ دسامبر برگزار می‌کنند به اعتقاد شیعه مسیح علیه السلام یکی از پیامبران اولوالعزم می باشد که جایگاه بلند وی در بین انبیا الهی در آیات قرآن و روایات شیعه به خوبی نمایان است ، سرویس علمی فرهنگی خبرگزاری حوزه به مناسبت فرا رسیدن ایام میلاد این پیامبر بزرگ آسمانی در گفتگو با حجت الاسلام و المسلمین دکتر رسول رضوی  به بررسی آموزه های حضرت عیسی در روایات شیعه پرداخته است .


آیا  تاریخچه مدون و مستندی راجع به زمان دقیق میلاد مسیح علیه السلام وجود دارد ؟ تفاوت گزارش میلاد مسیح در منابع مسیحیت و منابع دینی ما آیا متفاوت می باشد ؟

در مجامع روایی شیعه و قرآن مطالب زیبایی راجع تولد مسیح داریم و این مطالب متفاوت با آن چیزی است که مسیحیان نقل کرده اند در قران میلاد مسیح را مانند میلاد آدم دانسته است « إِنَّ مَثَلَ عیسى‏ عِنْدَ اللَّهِ کَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ (آل عمران آیه 59) »  ،و بنا بر یافته های آموزه های ما دوران بارداری حضرت مریم بسیار کوتاه بوده است و حضرت به منطقه ای شرقی  دور از مسجد الاقصی می روند « وَ اذْکُرْ فِی الْکِتابِ مَرْیَمَ إِذِ انْتَبَذَتْ مِنْ أَهْلِها مَکاناً شَرْقِیًّا (مریم ؛ 16) » و به اعجاز الهی چشمه آبی جاری و نخل خشکیده به بار می نشیند. اما از نظر مسیحیان مسیح در منطقه ای جنوبی و در بیت لحم آن هم در محل نگهداری گوسفندان به دنیا آمد و ... و این مطالب بر خلاف قرآن است ،  در روایات ما چشمه و خرما وجود دارد.لذا تفاوت هایی را از گزارش تولد ایشان می توان یافت .

عیسی علیه السلام در احادیث شیعه چگونه ترسیم شده است ؟

حضرت عیسی از نگاه احادیث شیعی فرزند حضرت مریم است که در قرآن و روایات " مطهره " ، " صدیقه " و " بتول " نامیده شده است و به امر الهی بدون پدر به دنیا آمده است و بنا بر روایات ما ایشان پیامبری الولوالعزم است که از سوی خداوند مامور شده است که انسان ها را هدایت کند ، در کودکی ماموریت خود را در گهواره بیان می کند ، این شخصیت ؛ پیامبری عابد ، زاهد ، ، کثیر الصلوة و... بوده است و ایشان برای هدایت انسانها بیاناتی دارند و احادیث ما این بیانات را حفظ کرده است و این خیلی جالب است که روایات حضرت عیسی در روایات اهل بیت واگویه و بازگویی شده است و می توان این احادیث را در دسته بندی های مختلف قرار داد.

این احادیث در چه موضوعاتی در چند دسته قابل بررسی می باشد ؟

احادیثی در موضوعات خداشناسی ، مسائل اخلاقی ، مباحث اجتماعی و.... اگر بخواهیم یک تقسیم بندی زیبا و قابل قبول ارائه دهیم می توان این آموزه ها را در سه بخش دسته بندی کرد

الف) رابطه انسان با خدا :

توحید و خداشناسی

مثلا در بحث خداشناسی بیانی از عیسی مسیح نقل شده است که بسیار جالب به معرفی خدا می پردازد : «  یَا عِیسَى أَنَا رَبُّکَ وَ رَبُّ آبَائِکَ اسْمِی وَاحِدٌ وَ أَنَا الْأَحَدُ الْمُتَفَرِّدُ بِخَلْقِ کُلِّ شَیْ‏ءٍ وَ کُلُّ شَیْ‏ءٍ مِنْ صُنْعِی،کافی (ط - الإسلامیة)، ج‏8، ص: 131‏ » ای عیسی من پروردگار تو و پروردگار پدران تو هستم من تنها هستم و  به تنهایی هر چیز را آفریدم و هر چیزی نتیجه خلقت و صنع من است و تنها خداوند را صانع و خالق معرفی می کند و از هر گونه شرکی انسان را دور می کند .

در روایت دیگر آمده است :« ً یَا عِیسَى .... اشْهَدْ عَلَى أَنِّی خَلَقْتُکَ وَ أَنْتَ عَبْدِی وَ أَنِّی صَوَّرْتُکَ ؛کافی (ط - الإسلامیة)، ج‏8، ص: 136 »  شاهد باش که من تو را خلق کردم و تو بنده من هستی و من تو را به این صورت خلق کردم " انا " و " انت " جایگاه خالق و مخلوق را نشان می دهد در مسیحیت می گویند عیسی پسر و خدا پدر است و این دو در عین اینکه دو تا هستند یکی هستند با اضافه شدن روح القدس تثلیث را مطرح می کنند و می خواهند مطلب خلاف عقلی را توجیه کنند " یکی در عین سه بودن " و به گونه ای می خواهند دوئیت بین خالق و مخلوق را از میان بردارند و در روایات ما می گوید ای عیسی شهادت بده تو مخلوقی و من خالق و دو گانگی است و امکان ندارد خالق و مخلوق یکی باشد و به زیبایی تثلیث را رد می کند.

 باز در جای دیگری می فرماید : « ً یَا عِیسَى لا تُشْرِکْ بِی شَیْئا، کافی (ط - الإسلامیة)، ج‏8، ص: 141» ای عیسی برای من هیچ چیزی را شریک قرار مده  بر خلاف مسیحیت  که روح القدس و عیسی را شریک خدا قرار می دهند .

 لذا جهان بینی و خدا شناسی که از عیسی نقل شده است نشان می دهد که بر خلاف آن چیزی که مسیحیت امروزی نشان می دهد جایگاه خدا و بندگان را جدا از هم می دانسته است .

 پیامبر شناسی

در بحث پیامبر شناسی نیز می بینیم که مسیحیت امروزی مسیح را پیامبر نمی داند بلکه او را فرزند خدا می خواند در حالی که او پیامبر الهی است و به آمدن پیامبران الهی بعد از خود نیز بسشارت داده است و می توان بر اساس روایات چنین گفت : عیسی مسیح تکمیل کننده تورات و بشارت دهنده به نبوت پیامبر اکرم حضرت محمد - صلی الله علیه و آله و سلم -  می باشد .مثلا در مناجاتی که بین خدا و عیسی علیه السلام رخ داده آمده است : « َ ثُمَّ أُوصِیکَ یَا ابْنَ مَرْیَمَ الْبِکْرِ الْبَتُولِ بِسَیِّدِ الْمُرْسَلِینَ وَ حَبِیبِی فَهُوَ أَحْمَد، کافی (ط - الإسلامیة)، ج‏8، ص: 139» من تو را بشارت می دهم به سید مرسلین و دوست خودم که احمد است و ویژگی های پیامبر را در ادامه برای عیسی می شمارد : « ِ فَإِنَّهُ رَحْمَةٌ لِلْعَالَمِین‏ » او رحمت برای عالمیان است و مختص قوم خاصی نیست . لذا حضرت عیسی آمده است که تورات را تکمیل کند و به آمدن حضرت محمد بشارت دهد .

معادشناسی

 درمورد قیامت هم عیسی مسیح بیاناتی دارند « ً یَا عِیسَى لَا خَیْرَ فِی لَذَاذَةٍ لَا تَدُومُ وَ عَیْشٍ مِنْ صَاحِبِهِ یَزُول‏ ُ یَا ابْنَ مَرْیَمَ لَوْ رَأَتْ عَیْنُکَ مَا أَعْدَدْتُ لِأَوْلِیَائِیَ الصَّالِحِینَ ذَابَ قَلْبُکَ وَ زَهَقَتْ نَفْسُکَ شَوْقاً إِلَیْهِ فَلَیْسَ کَدَار،  کافی (ط - الإسلامیة)، ج‏8، ص: 135 » ای عیسی در لذتی که ادامه ندارد خیری نیست اگر می دیدی آنچه را برای اولیا صالح خود آماده کرده ام جان از کف می دادی برای رسیدن آنچه برای ایشان آماده کرده بودم و هیچ خانه ای مثل خانه آخرت نیست لذا عیسی جهان را ممر می داند نه مقر  لذا بر اساس جهان بینی عیسی خداوند این جهان را آفریده است و راه سعادت را در مقابل انسانها قرار داده است که اگر انسانها با استفاده از دستورات پیامبران راه سعادت را برگزینند به سعادت آن دنیا خواهند رسید.

اینکه فرمودید مسیحیت قائل به تثلیث هستند آیا تمامی متکلمین مسیحیت این مطلب را قائل هستند یا نظر مشهور ایشان است ؟

 ما دو نوع مسیحیت داریم الف ) مسیحیت واقعی : که خبری از آن نیست ب ) مسیحیت پولوسی : که مسیحیت شایع جهان است و کسی غیر از آن نمی شناسد این مسیحیت اعتقاد دارد عیسی فرزند خداست و قائل به تثلیث هستند و می گویند این سه در عین سه بودن یکی هستند بر خلاف روایاتی که خواندیم و دیدید که اینگونه نیست . لذا دوئیت همیشه هست . و یگانگی بین خدا و بنده خدا وجود ندارد .

ب) رابطه انسان با دیگران

مسائل اقتصادی

انسان چه تعاملی با دیگران داشته باشد در این موضوع هم روایات متعددی وارد شده است مثلا در رابطه با مسائل اقتصادی خداوند به عیسی می فرماید : « َیَا عِیسَى قُلْ لَهُمْ قَلِّمُوا أَظْفَارَکُمْ مِنْ کَسْبِ الْحَرَامِ ، کافی (ط - الإسلامیة)، ج‏8، ص: 138 »  ای عیسی به بنی اسرائیل بگو از کسب حرام دست بردارند لذا اینکه مسیحیت ادعا می کند مسیح درباره مسائل اقتصادی و اجتماعی و سیاسی مطالبی ندارد اینگونه نیست بلکه در روایاتا ما مطالب زیادی در این موضوعات یافت می شود و معلوم می شود ایشان در این مباحث هم ورود داشته اند .

مسائل اجتماعی

 در مسائل اجتماعی در بخشی از روایات آمده است : « َ یَا عِیسَى إِنَّکَ مَسْئُولٌ فَارْحَمِ الضَّعِیفَ کَرَحْمَتِی إِیَّاکَ وَ لَا تَقْهَرِ الْیَتِیم‏،کافی (ط - الإسلامیة)، ج‏8، ص: 133» ای عیسی تو مسئولی پس به ضعیف رحم کن همانگونه که من به تو رحم کردم و با یتیم بد رفتاری نکن یا در بیان دیگری داریم :« َ مَا لَا تُحِبُّ أَنْ یُصْنَعَ بِکَ فَلَا تَصْنَعْهُ بِغَیْرِک‏ ، کافی (ط - الإسلامیة)، ج‏8، ص: 138 » آنچه که برای خویش نمی پسندی برای دیگران هم نپسند .

در باب مسائل اجتماعی باز بیان جالبی از عیسی نقل شد است : « وَ أَنَا أَقُولُ لَکُمْ صِلُوا مَنْ قَطَعَکُمْ وَ أَعْطُوا مَنْ مَنَعَکُمْ وَ أَحْسِنُوا إِلَى مَنْ أَسَاءَ إِلَیْکُمْ وَ سَلِّمُوا عَلَى مَنْ سَبَّکُمْ وَ أَنْصِفُوا مَنْ خَاصَمَکُمْ وَ اعْفُوا عَمَّنْ ظَلَمَکُمْ کَمَا أَنَّکُمْ تُحِبُّونَ أَنْ یُعْفَى عَنْ إِسَاءَتِکُم‏، تحف العقول، النص، ص: 503 » صله رحم کنید با کسانی که با شما قطع رحم کردند ....طلب سلامتی کنید برای کسی به شما دشنام دادند لذا این نشانه این نکته است که انتقام جویی و کینه جویی در سیره عیسی وجود ندارد ما چندین جنگ بزرگ در جهان را شاهد بودیم که به خطر کینه توزی روی داد مثلا جنگ جهانی اول به دلیل مرگ پادشاه اتریش اتفاق افتاد - قتل آرشیدوک فردیناند ولیعهد امپراتوری اتریش - مجارستان و همسرش در شهر سارایوو به دست یک صرب در روز 28 ژوئن سال 1914 میلادی بهانه آغازین جنگ جهانی اول بود. - در حالی که عیسی می فرماید کسی که بدی کرده است  با خوبی جواب بدهید یا همین امروز ادعا دارند در 11 سپتامبر 3000 نفر کشته شدند و عوض آن را در افغانستان و عراق کشتند ؟! آیا ایشان به نظرات عیسی عمل می کنند ؟! مسیحیت امروزی اینگونه نیست و بزرگترین جنگ ها را طرفدران مسیحیت پلوسی انجام داده اند

 یا در باب مسائل اجتماعی نکته بسیار جالبی که در تعالیم حضرت مسیح بیان شده است طلب علم از محل آن است ممکن است برخی تصور کنند علم را می توان از هر کسی آموخت در حالی که علم را باید از محلش آموخت همانطوری که غذای سالم را باید از محل مطمئن گرفت در علم هم که غذای فکر و روح است باید از محل مطمئن آن دذیافت کرد لذا عیسی می فرماید : « ُ یَا بَنِی إِسْرَائِیلَ زَاحِمُوا الْعُلَمَاءَ فِی مَجَالِسِهِمْ وَ لَوْ جُثُوّاً عَلَى الرُّکَبِ فَإِنَّ اللَّهَ یُحْیِی الْقُلُوبَ الْمَیْتَةَ بِنُورِ الْحِکْمَةِ کَمَا یُحْیِی الْأَرْضَ الْمَیْتَةَ بِوَابِلِ الْمَطَر، تحف العقول، النص، ص: 393 » نزد علما و دانشمندان الهی بروید یا در بیان دیگری می فرماید : « یَا صَاحِبَ الْعِلْمِ عَظِّمِ الْعُلَمَاءَ لِعِلْمِهِمْ وَ دَعْ مُنَازَعَتَهُمْ وَ صَغِّرِ الْجُهَّالَ لِجَهْلِهِمْ وَ لَا تَطْرُدْهُمْ وَ لَکِنْ قَرِّبْهُمْ وَ عَلِّمْهُم‏،تحف العقول، النص، ص: 502 » علما را برای علم ایشان بزرگ بشمار لذا عیسی در باره رابطه انسان با دیگران بیان شفاف و زیبایی دارد .

ج) رابطه انسان با خویشتن

در بیانات عیسی علیه السلام علم آموزی ، زهد ، تواضع و... مورد توجه بوده است؛ مثلا در بیانی خداوند متعال به عیسی می فرماید : « ُ یَا عِیسَى لَا تَسْتَیْقِظَنَّ عَاصِیاً وَ لَا تَسْتَنْبِهَنَّ لَاهِیا؛ ُ یَا عِیسَى لَا تَسْتَیْقِظَنَّ عَاصِیاً وَ لَا تَسْتَنْبِهَنَّ لَاهِیا وَ افْطِمْ نَفْسَکَ عَنِ الشَّهَوَاتِ الْمُوبِقَاتِ وَ کُلُّ شَهْوَةٍ تُبَاعِدُکَ مِنِّی فَاهْجُرْهَا وَ اعْلَمْ أَنَّکَ مِنِّی بِمَکَانِ الرَّسُولِ الْأَمِین‏ فَکُنْ مِنِّی عَلَى حَذَرٍ وَ اعْلَمْ أَنَّ دُنْیَاکَ مُؤَدِّیَتُکَ إِلَیَّ وَ أَنِّی آخُذُکَ بِعِلْمِی فَکُنْ ذَلِیلَ النَّفْسِ عِنْدَ ذِکْرِی خَاشِعَ الْقَلْبِ حِینَ تَذْکُرُنِی یَقْظَانَ عِنْدَ نَوْمِ الْغَافِلِین‏، کافی (ط - الإسلامیة)، ج‏8، ص: 136» عاصی و لاهی مباش خودت را از شهوت هایی که به دنبال آن عذاب و عقاب است جدا کن از هر شهوتی که تو را از من دور می کند اجتناب کن و جایگاه تو جایگاه یک رسول امین است پس تقوی پیشه کن ؛ وقتی که مرا ذکر می کنی نفست را ذلیل و زمانی که مرا یاد می کنی قلبت را خاشع کن ....در این فرزاها رابطه انسان با خویشتن را محل نظر قرار می دهد و می گوید : ای انسان باید زاهد باشی و از شهوات و از هر چیزی که تو را خدا دور می کند دور کنی! یا در بیان دیگر می فرماید : « ٌ یَا عِیسَى أَدِّبْ قَلْبَکَ بِالْخَشْیَةِ وَ انْظُرْ إِلَى مَنْ أَسْفَلَ مِنْکَ وَ لَا تَنْظُرْ إِلَى مَنْ فَوْقَکَ وَ اعْلَمْ أَنَّ رَأْسَ کُلِّ خَطِیئَةٍ وَ ذَنْبٍ هُوَ حُبُّ الدُّنْیَا فَلَا تُحِبَّهَا یَا عِیسَى أَطِبْ لِی قَلْبَکَ وَ أَکْثِرْ ذِکْرِی فِی الْخَلَوَات‏ » ای عیسی قلبت را با خشیت مودب کن و به پایین دست تر از خودت نگاه کن نه به آنهایی که بالاتر از تو هستند به کسی که ثروت مند است نگاه مکن بلکه به پایین دست تر از خود بنگر تا متوجه شوی خداوند چقدر نعمت به تو داده است لذا می بینیم که در مسائل اقتصادی باید به پایین دستان نگاه کنیم و در مسائل اعتقادی و معنوی باید به  بالادستان خود نگاه کرد در ادامه بیان خود می فرماید : « بدان تمام گناهان و خطاها از محبت دنیاست پس دنیا را دوست نداشته باش و اصلا در روایات ما مهمترین ویژگی ایشان را زهد ایشان را بر شمرده اند ، در مورد تواضع ایشان نقل شده است  که خطاب به اصحاب خویش فرمود:اى حواریّون من از شما درخواستى دارم که مى‏خواهم آن را بر آورده سازید، حواریّون گفتند: هر حاجتى دارى ما حاضر به انجام آن هستیم، پس عیسى (ع) برخاست و پاهاى آنها را شستشو داد، آنها با شرم و خجالت گفتند: اى روح خدا، سزاوار است ما پاى تو را شستشو دهیم، امّا عیسى (ع) فرمود: من سزاوارترین مردم براى خدمت به عالم هستم، بدانید همان طور که من براى شما تواضع کردم، شما هم بعد از من در میان مردم تواضع کنید، سپس فرمود: بر شما واجب است که تواضع کنید، چون حکمت با تواضع رشد مى‏کند نه با تکبّر، همان طور که گیاهان در دشت مى‏رویند، نه در روى کوه« قصص الأنبیاء(قصص قرآن)، ص: 583 » همینطور معتقد است باید علم را آموخت ، حکمت گمشده مومن است .

پایان متن.

[ ۱۳٩۱/٩/٢۸ ] [ ۱٠:٤۱ ‎ق.ظ ] [ ح.کرمی ]

[ نظرات () ]

مجله اینترنتی دانستنی ها ، عکس عاشقانه جدید ، اس ام اس های عاشقانه