یادداشت ها و مصاحبه های یک خبرنگار
 
A reporter's notes and interviews

 بنام خدا

آشنایی با نحوه آماده سازی یک سایت، دانش های مورد نیاز در طراحی یک وب سایت، نکات جذاب کننده یک پایگاه و... مطالبی هستند که پایگاه اطلاع رسانی حوزه نت در گفتگو با حجت الاسلام سید مصطفی طباطبایی، مدیر گروه امور مشترک پایگاه های مرکز تحقیقات کامپیوتری نور به آن پرداخته است.


ضمن تشکر از جنابعالی به عنوان مدیر گروه امور مشترک پایگاه های مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور که وقتی در اختیار پایگاه اطلاع رسانی حوزه نت قرار دادید، از آنجایی که مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور در عرصه ارائه سایت های دینی ورود خوبی داشته است و سایت های متعددی راه اندازی و ارائه نموده است، در همین خصوص به محضر حضرت عالی رسیدیم تا از نحوه تأسیس و ساخت یک سایت گزارشی تهیه کنیم و مخاطبین خود را با این فرآیند آشنا کنیم؟

- من هم به سهم خود از دوستان حوزه نت تشکر می کنم و امیدوارم مطالبی که ارائه می شود برای خوانندگان شما مفید و ارزشمند باشد.

 آقای طباطبایی از آنجایی که موضوع بحث چگونگی تأسیس و راه اندازی یک سایت است درابتدا تعریف صحیحی از سایت ارائه بدهید؟

 تعاریف متعددی از سایت ارائه شده است اما شاید بتوان گفت: به هر نوع محتوایی که در شبکه جهانی اینترنت تحت دامنه یا Domain خاصی عرضه می شود سایت گفته می شود یا مجموعه ای از تعدادی صفحات وب متصل به هم، اغلب شامل یک صفحه اصلی - home page - که معمولا روی یک سرور قرار دارند و به عنوان مجموعه ای از اطلاعات توسط یک فرد، گروه یا سازمان، تهیه و نگهداری می شود. البته در سال های اخیر بعضی پایگاه ها ایجاد شده اند که نگهداری آنها در اختیار فرد یا سازمان مشخصی است، اما روند تولید اطلاعات آنها توسط کاربران انجام می گیرد.

اشاره ای به دانش های مورد نیاز در تاسیس یک سایت داشته باشید؟

برای راه اندازی یک سایت ابتدا لازم است تا فرد با حال و هوای اینترنت و پایگاه های اینترنتی آشنایی داشته باشد و بهترین سایت ها، فرهنگ حاکم بر محیط اینترنت و قوانین موجود در اینترنت را بشناسد.

این آشنایی فقط با کار در محیط اینترنت و تجربه کردن این محیط به دست می آید. بعد از آشنایی با محیط اینترنت، لازم است فرد اطلاعاتی اجمالی در مورد موضوع مورد نظر پایگاه داشته باشد. مثلا اگر موضوع سایت مباحث مهدویت است باید با مباحث موجود در زمینه مهدویت آشنایی داشته باشیم.

بعد از آن در زمان راه اندازی و تولید پایگاه نیاز به اطلاعات برنامه نویسی و گرافیکی لازم با توجه به محیط سایت می باشد.

فرآیند راه اندازی یک سایت در این مرکز از آغاز تا اتمام چگونه است؟

سایت هایی که راه اندازی می شود، گاهی یک سفارش بیرونی است، و درخواستی است که از ناحیه افراد یا مراکز برای راه اندازی سایت به ما می رسد و گاهی هم پایگاهی است که برای خود مرکز راه اندازی می شود. اگر سفارش بیرونی باشد ما در مرکز یک واحد خاص داریم که متکفل این کار است. معمولا کار به این شکل است که با توجه به نوع درخواست و نوع سایتی که قرار است راه اندازی شود و همچنین نوع اطلاعاتی که در آن ارائه می شود یا نوع خدماتی که سایت باید بدهد، قراردادی تنظیم می شود. ما در مرکز یک سی ام اس هم داریم که سعی بر آن است که درخواست های مراکز و یا افراد با آن راه اندازی شود. این سیستم مدیریت محتوا، طوری طراحی شده است که با نوع درخواست هایی که مراکز دارند و به ما می رسد، سازگاری دارد و می تواند بستر مناسبی برای پیاده سازی سایت ها باشد.

در هر حال فرایند راه اندازی یک سایت به این شکل است: برای راه اندازی سایت، اولین کاری که انجام می دهیم تهیه یک طرح نامه اجمالی است. در این طرح نامه، به طور خلاصه مباحثی مانند نام پایگاه، هدف از راه اندازی پایگاه، موضوع و دامنه پایگاه، مخاطبین، نحوه ورود اطلاعات و اهداف کلی سایت معین و مشخص می شود.

در مرحله بعد، طرح اولیه توسط یک تیم کارشناس که ناظر بر فعالیت های کلی مرکز در اینترنت هستند کنترل و نیاز سنجی می شود؛ پس از تصویب، چنانچه این طرح نیاز به مطالعات و بررسی های بیشتری داشته باشد، این کار نیز توسط همکارانی که در این جهت تجربه و دانش کافی دارند دنبال می گردد، تحقیقات لازم انجام می شود و اطلاعات مورد نیاز گردآوری شده و با تکمیل اطلاعات مورد نیاز، طرح به صورت کامل و نهایی ارائه می شود.

در طرح نامه، چه نکاتی باید مورد اهتمام باشد؟

 در طرح نامه تمام نکات ریز باید مورد توجه قرار بگیرد؛ مثلا نحوه ورود اطلاعات چگونه است؟ آیا ورود اطلاعات یک کار ممتد است یا مقطعی؟ سیاست ها، دامنه محتوا، مخاطب و همه چیز باید مشخص باشد.

بعد از طرح نامه، چه مراحل دیگری طی می شود، تا یک سایت سامان پیدا کند و رسما راه اندازی شود؟

با تکمیل اطلاعات در طرح نامه، طرح وارد مرحله تحلیل می گردد، در تحلیل، همه جزئیات مطرح شده در طرح، امکان سنجی می گردد. نتیجه تحلیل و طراحی این است که یک نمای کلی از سایت تهیه می شود. لذا در آن مواردی مانند عناوین گزینه ها و نحوه چیدمان آنها و امکاناتی که هر یک از بخش های مد نظر، باید داشته باشند، مورد بررسی قرار می گیرد. نتیجه این کار که معمولا در یک فایل پاور پوینت آماده می شود، بیانگر تصویر کلی آینده سایت است، و این همان چیزی است که در مرحله بعد یعنی مرحله پیاده سازی، به کار گرفته می شود.

در مرحله پیاده سازی، مجری فنی کار معین می شود، بستری که سایت در آن پیاده سازی خواهد شد نیز معلوم می گردد و کار رسما شروع می شود.

در راه اندازی یک سایت بسته به نوع اطلاعاتی که بناست در آن ارائه شود، گاهی لازم است که این اطلاعات قبلا آماده سازی و پردازش شود. البته گاهی هم پایگاه به قدری روزآمد است که باید برخی از اطلاعات و محتوای آن در همان روز تهیه و بلافاصله پردازش و ارائه شود.

 یک مرحله دیگر از کارهای مربوط به پایگاه هم کارهای طراحی و گرافیکی است که هم در مرحله پیاده سازی و برای اصل سایت و هم در مراحل بعدی برای تکمیل اطلاعات سایت از این واحد استفاده می شود. یعنی کارهای گرافیکی یک سایت، بخشی از آن مقطعی است و بخشی از آن هم مربوط به طول دوره تکمیل محتویات یک پایگاه است که به تناسب نیاز هر پایگاه و ساختار اطلاع رسانی در هر پایگاه ممکن است متفاوت باشد.

چه عواملی می تواند موجب جذابیت یک سایت شود؟

این جاذبه ها بسته به نوع سیاست های یک مرکز یا یک سایت متفاوت است. گرافیک زیبا، سادگی و روانی بخش های مختلف و خدمات راحت یک سایت نقش مهمی در بالا بردن جاذبه های یک سایت دارد. عوامل دیگری مانند کم نشدن سرعت سایت و... نیز می تواند دخیل باشد، البته محتوا هم باید مطلوب مخاطب باشد، اما در سایت های تخصصی چون محتوا غنی است، کاربر مجبور است به سراغ شما بیاید حتی اگر لازم باشد پولی هم هزینه می کند و از مطالب سایت استفاده می کند چرا که مجبور به استفاده از مطالب و محتوای سایت است.

اگر انتقاد یا پیشنهاد خاصی نسبت به پایگاه اطلاع رسانی حوزه نت دارید بفرمایید؟

پایگاه حوزه الحمد لله از سایت های خوب و پر مخاطب است. محاسن و خوبی های زیادی دارد. البته به عقیده من باید در برخی از بخش ها نیز قوی تر و کارآمد تر شود مثلا بخش چند رسانه ای آن لازم است که قدری قوی تر شود.

این پایگاه علی رغم این که مرجع استفاده بسیاری از کاربران است اما هنوز هم برای بسیاری از کاربران ناشناخته است. لذا لازم است که تبلیغات و اطلاع رسانی بیشتری درباره آن و خدماتش انجام شود. حوزه نت خیلی کارها می تواند بکند اما با توجه به سیاست های مرکز و توان فنی مرکز مشکلاتی هم داشته است، مثلا مشکلات فنی از اموری است که اگر حل شود یا پشتیبانی های فنی آن تقویت شود، قطعا تأثیر خوبی در پیشرفت کارهای پایگاه خواهد داشت.

منتشر شده : حوزه نت


نوشته شده در تاريخ ۱۳٩۱/۱٠/٦ توسط ح.کرمی
تمامی حقوق مطالب برای یادداشت ها و مصاحبه های یک خبرنگار محفوظ می باشد