یادداشت ها و مصاحبه های یک خبرنگار

A reporter's notes and interviews

ائمه(ع) با حمایت مالی از دین مردم مراقبت می نمودند ، الان با این تورم و گرانی که در سطح جامعه شاهد آن هستیم دین مردم نیز در معرض خطر است چرا که فقر موجب رواج سرقت ، ....نیز می شود.


سرویس علمی فرهنگی خبرگزاری حوزه در سالروز رحلت امام کاظم علیه السلام در گفتگویی کوتاه با حجت الاسلام و المسلمین امیر علی حسن لو به نحوه هدایتگری این امام همام و شیوه‌های رفتاری ایشان پرداخته است.

*میلاد نور

امام موسى بن جعفر علیه السلام در سال 128 هجرى از مادرى به نام حمیده تولد یافت. او به دلیل برخوردارى از حلم و شکیبایى در مقابل مخالفان و فرونشاندن خشم در مقابل دشمنان، به «کاظم» ملقب گردید. امام کاظم از سال 148- 183 مقارن با حکومت چهار خلیفه عباسى، منصور، مهدى، هادى و هارون‏الرشید، امامت شیعه را بر عهده داشت که آغاز استبداد و اوج اقتدار آنها بود. ایشان در زمان خود به علم و تقوا و زهد و دیانت و عبادت شهرت داشت؛ تا جایى که ابن ابى‏الحدید معتزلى در باره امام کاظم علیه السلام مى‏نویسد: «فقاهت، دیانت، عبادت و بردبارى و شکیبایى، همه در آن حضرت جمع بود، شرح نهج‏البلاغه، ج 15، ص 273.» بزرگوارى و زهد و عبادت امام کاظم علیه السلام به قدرى شهره بود که هارون‏الرشید سرسخت‏ترین دشمن امام نیز مى‏گوید: «این مرد [موسى بن جعفر] از راهبان بنى‏هاشم است، عیون اخبار الرضا علیه السلام، ج 1، ص 31.»

*دوران امامت

دوران امامت امام کاظم علیه السلام هم‏زمان با تثبیت حاکمیت عباسى و قیام‏هاى متعدد علویان علیه عباسیان است، از این‏رو با سخت‏گیرى بیشترى نسبت به شیعیان برخورد می‌شد. از می‌شد چون قیام مسلحانه و آشکار علویان- همانند واقعه فخ- سبب هراس عباسیان از شکل‏گیرى یک جریان قوى علوى گردید، فشار آنان به جریان‏هاى فکرى مخالف، افزایش بیشترى یافت.

از همین روى، امام کاظم علیه السلام به‏شدت سیاست تقیه را پیشه کرد و از هر نوع افشاى اسرار و روابط با شیعیان و آشکار نمودن آیین و امور عبادى و مذهبى شیعه، سخت جلوگیرى نمود؛ تا بدانجا که حتى گاه در احادیث منقول از حضرت، نام ایشان حذف و با عبارت «عن الرجل» نقل شده است تا از انتساب آشکار روایت به امام علیه السلام جلوگیرى شود. امام علیه السلام نیز توصیه مى‏کرد که اگراز شیعیان کسى به حدى از رشد عقلانى رسیده که بتواند با بردبارى اسرار ولایت الهى را نگاه دارد، امامت مرا با او در میان گذارید، و گرنه چنین نکنید. در کنار سیاست تقیه و پنهان‏کارى، امام علیه السلام به گسترش سازمان وکالت پرداخت تا بدین‏رو ارتباطهاى شیعیان با امام علیه السلام گسسته نشود. دلیل روشن بر گستردگى و افزایش فعالیت سازمان وکالت در عصر امام کاظم علیه السلام افزایش وجوهاتى است که شیعیان پرداخت مى‏کردند؛ چنان که گزارش‏هاى فراوانى از توزیع اموال و وجوه زیاد امام علیه السلام بین شیعیان و مستمندان مسلمان حکایت دارد. امام علیه السلام وکیلانى در شهرهاى مختلف عراق، حجاز و ایران داشت. ایشان در مصر نیز وکیلى به نام عثمان بن عیسى داشت که رابطه و هماهنگ‏کننده شیعیان با او بود. در کنار آن، امام علیه السلام با نفوذ دادن عناصر کلیدى از نخبگان شیعى همانند على بن یقطین در حکومت، با کسب آگاهى‏هاى لازم از تصمیمات حکومتى، خطرهایى از شیعیان دفع مى‏گردید و از سویى نفوذ چنین افرادى در حد وزارت و مدیریت‏هاى کلان، در امور اجتماعى، اقتصادى، مالى و قضایى نیز از شیعیان جانبدارى مى‏شد و از برخى فشارهاى حکومت نیز کاسته مى‏گشت.

*حمایت از قیام‌های انقلابی

امام علیه السلام در کنار این فعالیت‏ها از طریق شبکه ارتباطى، مکتب و مدرسه فقهى و علمى امام صادق علیه السلام را استمرار بخشید و شاگردان زیادى را پرورد. وى با تأکید بر نظریه امامت، در مقابل اندیشه‏هاى بدعت‏گذاران و منحرفان و فرقه‏تراشى‏ها، از اندیشه‏هاى اسلام ناب دفاع کرد. این مسئله علت اصلى دشمنى حاکمان عباسى با امام کاظم علیه السلام بود که بارها دستگیر و زندانى شد و مورد آزار و بازجویى‏هاى مکرر قرار گرفت.

امام کاظم علیه السلام براى آنکه شعله اعتراض و جهاد علیه حاکمان ستمگر خاموش نشود و امیدها در میان مسلمانان متعهد و مبارز به یأس بدل نگردد، از قیام‏هاى افراد پاک (مانند قیام شهید فخ) حمایت کرد؛ افرادى که با انگیزه‏هاى الهى و در اعتراض به ظلم و ستم عباسیان- نه به جهت قدرت‏طلبى و انحرافات فکرى- قیام مى‏کردند.

امام کاظم علیه السلام در راستای نقش هدایتگری در دوران امامت  خویش روش های مختلفی را بکار بست با توجه به اینکه دوران زندگی حضرت با ویژگی های خاصی همراه بوده و مقارن با قدرت گرفتن عباسیان و سخت گیری هایی ایشان نسبت به علویان و اهل بیت بوده است و مراقبت های خاصی نسبت به ائمه اجرا می شد، امام علیه السلام نیز با توجه به این شرایط نقش هدایتگری خود را به گونه خاصی ایفا می نمودند، امام روش های مختلفی را در مدت 35 سال امامت خود عملی کردند.

*روش های هدایتگری امام علیه السلام:

1:علم بی نهایت امام:

امام عالم بی مانند زمان بود و بدیل و عدلی نداشت و این خود امتیازی بزرگی بود که از این طریق به هدایتگری جامعه مسلمین می پرداختند و حضرت  محل رجوع علماء امت بودند و علم از منبع خروشان امام می جوشید و یکی از اسباب هدایتگری جامعه آن روزگار بود .

2:زهد بی مانند:

زهد واقعی امام نیز نقش هدایتی برای جامعه و مردم دارد ، حضرت با زهد بالا و حقیقی خویش موجب توجه همگان به ایشان شده بود و حضرت محل توجه همگان بودند و حضرت در سایه زهد بالای خویش به ایفاء نقش هدایتگری جامعه می پرداختند ؛ ابن ابی الحدید در معرفی زهد امام می گوید: جمع من الفقه و الدین و النسک و الحلم و الصبر، شرح ابن الحدید، ج 15 ص 273»که اشاره به ابعاد علمی و زهد و پارسایی حضرت دارد ، حضرت در بین مردم به «عبد صالح» معروف بود و بسیاری از دانشمندان اهل سنت نسبت به حضرت تعابیر بالایی دارند.

3:جود و سخاوت :

آن حضرت در بین مردم به کرم و جود مشهور  بودند واگر کسی از شیعیان قرضی داشت حضرت اداء می نمودند و به مستمندان فراوان  کمک می کردند ؛چرا که نیازمندان در معرض آسیب هستند ، در روایت آمده است :« کَادَ الْفَقْرُ أَنْ یَکُونَ کُفْرا، کافی ج 2 ص 307» از دری که فقر آمد از در دیگر دین می رود لذا ائمه(ع) با حمایت مالی از دین مردم مراقبت می نمودند ، الان با این تورم و گرانی که در سطح جامعه شاهد آن هستیم دین مردم نیز در معرض خطر است چرا که فقر موجب رواج سرقت ، ....نیز می شود لذا باید برای این قشر فکری نمود ، اسرافاتی که می شود باید به سوی این قشر هدایت یابد و ثبات اقتصادی به جامعه برگردد، مسئولین باید با تمسک  به شیوه خاندان عصمت(ع) از اقشار کم در آمد و آسیب پذیر حمایت نمایند و ائمه با حمایت مادی از دیانت مردم مراقبت می کردند .

برای ائمه مهم بود که مردم را با حمایت های مالی نیز در راه هدایت نگه دارند ، ذهبی در میزان الاعتدال ج 4 ص 204 به این مطلب اشاره دارد و می گوید « قد کان موسی بن جعفر من اجود الحکما و من العباد و الاتقیاء» امام از بخشندترین حکما و دانشمندان دارای حکمت بود ه اند .لذا بخشش و رسیدگی به نیازمندان یکی از روش های هدایتگری امام بود.

4:برخورد های سیاسی و قاطعیت در مقابله با جبهه نفاق و کفر:

 امام هرگز در جهت خوشایندی حکومتهای جور زمان ؛ اهل سازش نبود و جبهه گیری های قاطعی در مقابل جبهه کفر و نفاق داشتند و اگر نبود این قاطعیت ها امروز خبری از شیعه و اسلام راستین نبود ؛ و مبارزه ای ی در مقابل استکبار غربی ها در عصر حاضر شکل نمی گرفت و اگر علمای شیعه در مقابل شرق و غرب ایستادگی می کنند این استقامت حاصل استمرار خط سیاسی امام کاظم و ائمه علیه السلام می باشد .امام با برخوردهای قاطع خود نشان داد که خط خلافت از خط اسلام اصیل جداست.

5:تشکیل سازمان و کالت:

امام در جهت نقش هدایتگری و حفظ مکتب اهل بیت وکلایی داشتند و سازمان و کالت  در عصر امام کاظم علیه السلام شکل گرفت و در زمان امام هادی علیه السلام به اوج رسید .

6:نقش بزرگ فرزندان موسی بن جعفر در رشد علمی و هدایتگری جامعه اسلامی :

خدمات فرزندان موسی بن جعفر  در رشد علمی و فرهنگی ایران و دیگر بلاد اسلامی قابل شمارش نیست اگر دین اسلام به ایران رو نمود اما اسلام راستین در ایران حاصل تبلیغ فرزندان موسی بن جعفر و مکتب اهل بیت بود،لذا  پایداری اسلام راستین در ایران حاصل فعالیت های تبلیغی فرزندان موسی بن جعفر و خط اهل بیت می باشد.درخشش اسلام حاصل تلاش های اهل بیت است ، حضور علی بن موسی الرضا(ع) در ایران ، امام زادگان فراوانی که از نسل موسی بن جعفر در ایران حضور یافتند همه از آثار و برکات هدایتگری امام کاظم علیه السلام است، بسیاری از مراجع نیز از نسل پاک امام کاظم علیه السلام بوده اند . لذا نقش هدایتگری امام تا کنون ادامه یافته است .

اگر قم نیز در عصر کنونی کانون فرهنگ اسلام شده است حاصل حضور دختر موسی بن جعفر در این شهر بود، قمی که موجب برهمزدن محاسبات امپریالیسم و قدرت های استکباری جهان شد همه و همه در سایه نقش هدایتگری مکتب اهل بیت اتفاق افتاد

[ ۱۳٩٢/۳/۱٦ ] [ ۸:٥٩ ‎ق.ظ ] [ ح.کرمی ]

[ نظرات () ]

مجله اینترنتی دانستنی ها ، عکس عاشقانه جدید ، اس ام اس های عاشقانه