یادداشت ها و مصاحبه های یک خبرنگار
 
A reporter's notes and interviews

با سلام و تشکر به عنوان اولین سئوال نگاهی به تفاوت عمره دانشجویی با عمره‌های عموم مردم داشته باشید؟

من هم به سهم خود از شما و دوستان شما تشکر می‌کنم که این فرصت را در اختیار من قراردادید تفاوت عمره دانشجویی با عمره عادی در چند جنبه قابل رویت است


الف- جوانی:جنبه جوان بودن کاروان یکی از مختصات این سفر معنوی است، جوان بودن خصوصیت ممتازی است که ویژگی فوق‌العاده ای را به کاروان دانشجویی اعطاء می‌کند، در این سن جوان شخصیتش کاملاً شکل نگرفته است و در حال شکل دادن و شکل‌گیری شخصیت خویش هست و این شخصیت وقتی در فضای معنوی مکه و مدینه و سفر معنوی حج قرار می‌گیرد و با نیت خالص اعمال فوق‌العاده درس‌آموز و انسان‌ساز حج را انجام می‌دهد در شکل‌گیری شخصیت او برای ورود به عرصه جامعه تأثیر بسزایی دارد ب- هم‌سفران خوب: از دیگر خصوصیات این عمره دانشجویی وجود هم‌سفران خوب است کسانی که هم‌سفران عمره دانشجویی هستند نوعاً افرادی هم سن و سال و تا حدود زیادی هم عقیده و دارای نشاط جوانی هستند و خود همین همافزآیی موجب گردهمایی این افراد در این سن و ارتباط معنوی ایشان با خدا و اهل بیت شده است این هم افزایی موجب بدست آوردن تجربه معنوی خوبی می‌شود، ممکن است کسی با خانواده خود به سفر معنوی عمره مشرف شود و ویژگی اول یعنی جوانی اطرافیان را نداشته باشد، همچنین ممکن است آن همدلی و نزدیکی افق فکری را نداشته باشد و این مسائل باعث می‌شود که آن جوش و خروش او هم خاموش شود. ج- مقید بودن به شرکت در جلسات آموزشی و فرهنگی: کاروان های غیر دانشجویی با افراد مختلفی که دارد با عشق و شوق به سفر حج و عمره مشرف می‌شوند و دغدغه های خاص خود را دارد و شاید کمتر در ادعیه و مناجات های جمعی شرکت کنند؛ اما از خصوصیات عمره دانشجویی این است که نوعاً 80 در صد ایشان در جلسات آموزشی و فرهنگی و ادعیه و مناجات های جمعی شرکت می‌کنند و در سایه این همدلی آثار و برکات زیادی نصیب ایشان می‌گردد و این از محسنات عمره دانشجویی است.

با توجه به حاکمیت وهابیت در عربستان دانشجویان نوعاً با چه شبهاتی مواجه می‌شوند؟

وهابی‌ها به این نکته توجه دارند که شبهات اعتقادی را در بین جوانان و قشر تحصیل‌کرده نشر دهند که تأثیرپذیر تر از پیران و کهن‌سالان هستند لذا جزواتی را در اختیار زائران به خصوص قشر دانشجو قرار می‌دهند که سراسر پر است از شبهات سست بنیادی که با اندک تأملی قابل جواب هست.

از آنجا که صنف دانشجو به خاطر علمی نگری و روحیه پرسش گری در هر مطلبی دقت می‌کند و نوعاً نمی‌خواهد و نمی‌تواند مطلبی که ارزش خواندن دارد را از دست بدهد از روی کنجکاوی جزواتی هم که به ایشان داده می‌شود را می‌خواند و طبیعی است که او برای او سئوالاتی هم پیش می‌آید و این مهم نیست بلکه مهم این است که در ذهن جوال او در مرحله سئوال باقی نماند و توقف در سئوال غلط است و مخرّب، از خصوصیات دیگری که از مختصات عمره دانشجویی نیز هست حضور کارشناسان مختلف دینی در زمینه‌های مختلف اعتقادی، احکام و امثال آن است که اگر سئوالی برای دانشجویان پیش آمده است را پاسخ می‌دهند، البته سخن من این نیست که دانشجو این جزوات را نخواند بلکه جان کلام من این است که در شک و تردید باقی نماند.افراد خبره و صاحب‌نظری که صاحب اندیشه هستند در دسترس دانشجو هستند و سئوالاتشان را از ایشان بپرسند.

اگر شخصی توان و قدرت پاسخ به شبهه را ندارد به همین اعتقاداتی که از کودکی دارد بسنده کند اما توصیه من این است که جوانانی که با مطالعه و تحقیق عجین شده‌اند اگر شبهات را می‌خوانند به دنبال پاسخ آن هم باشند در این جزوات نوعاً مسائل بسیار ساده‌ای مطرح شده است و شبهات مردافکنی نیست و مسائلی است که جواب های آن آسان و ساده است و مسائل تکراری است که در طول سال‌ها مطرح بوده است و پاسخ های مناسبی هم به آن‌ها داده شده است..

دانشجویان اعتقادتشان را چگونه محکم کنند؟

یکی از راه‌هایی پیشنهادی این است که دانشجویان اوقات خویش را زمان‌بندی کنند کتاب‌هایی در باب توحید، خداشناسی و... مباحث اعتقادی را مطالعه کنند، خود من نیز این گونه بودم و با یکی از دوستان کتاب‌های مختلفی را به صورت موضوعی مطالعه و مباحثه می‌کردیم اگر شخص دانشجو سیر مطالعاتی خاصی در موضوع اعتقادات دینی داشته باشد و آن را دنبال کند می‌تواند بزودی دارای اعتقادات محکمی باشد که هیچ تزلزلی در آن راه نیابد.

اما اگر کسی فرصت و حوصله مطالعه را ندارد و تنها مشغول به درس های دانشگاه و مطالب علمی است البته این هم فرصت زیادی نمی‌خواهد کافی است روزی چند ساعت به آن اختصاص دهد در غیر این صورت با افرادی که در دانشگاه‌ها هستند و تخصص در مباحث اعتقادی دارند مجالست داشته باشند و با آن‌ها قرار هفتگی یا روزانه بگذارند و مباحث اعتقادی را به بحث بنشینند؛ راه سوم هم این است که نوارهایی که از مرحوم شهید مطهری، دستغیب و.. کسانی که در مباحث اعتقادی آثار صوتی آن‌ها در دسترس است را گوش کنند. انسان سعادتمند کسی است که اول اصول اعتقاداتش را کامل کند به یاد دارم در زمان تحصیل و جوانی شبی آماده خوابیدن بودم اما احساس کردم در مباحث امامت تردیدی دارم و لذا از خواب بیدار شدم و دوباره مباحث امامت را مرور کردم؛ خیالم که راحت شد دوباره خوابیدم لذاست که باید جوانان دغدغه فهم دین و تحکیم اصول اعتقادات را داشته باشند.

چه توصیه‌هایی به دانشجویانی که به عمره مفرده و سفر معنوی حج مشرف می‌شوند دارید؟

قدر این سن و فراغت کاری را بدانید، وقتی وارد زندگی می‌شوید آن قدر فشار کار به سراغتان می‌آید که این فراغت‌ها دیگر یافت نمی‌گردد؛ از این فرصت‌ها و فراغ بالی که دارید به خوبی استفاده کنید و هر چقدر انسان انبان و کیسه معنویت را پر کند بعد که این فراغت از بین رفت و گرفتاری های اجتماعی زیاد شد از می‌تواند از توشه اندوخته در این کیسه معنوی خود بهره‌ها ببرد.

برخی از بعد از سفر عمره یک ماه آن حال و هوای معنوی را حفظ می‌کنند و برخی؛ یک سال و بستگی دارد چقدر از این معنویت کیسه خود را پر کرده باشند. هر چه اندوخته قوی تر باشد طول زمانی که می‌تواند با معنویت زندگی کند بیشتر است. در روایت است «ان لربّکم فی ایّام دهرکم نفحات ألا فتعرّضوا لها؛وافی، ج‏1، ص: 552» نسیم های الهی را قدر بدانید.

گفت پیغمبر که نفحت های حق**** اندرین ایام می آرد سبَق

گوش و هُش دارید این اوقات را ****در رُبایید این چنین نَفْحات را

نفحه آمد مر شما را دید و رفت**** هر که را می‌خواست، جان بخشید و رفت

نفحه دیگر رسید، آگاه باش****تا از این هم وانمانی خواجه تاش

 ایام عمره نفحه الهی است. عمره دانشجوی سفره ویژه‌ای است که زائر بار خاص الهی می‌یابد و هر چه توجه به شتر باشد برای آینده و زندگی آینده انسان تأثیر بیشتری خواهد گذاشت.

سخن پایانی شما چیست؟

 باصفا و پاکی که دانشجویان در این سن دارند در تشرف به حج... حتماً در کنار همه خواسته‌هایی که دارند علاوه بر دعا در فرج امام زمان علیه‌السلام حتماً رفع گرفتاری های مسلمانان مظلوم سراسر جهان را نیز بخواهند.


نوشته شده در تاريخ ۱۳٩٢/۳/٢٧ توسط ح.کرمی
تمامی حقوق مطالب برای یادداشت ها و مصاحبه های یک خبرنگار محفوظ می باشد