یادداشت ها و مصاحبه های یک خبرنگار
 
A reporter's notes and interviews

بسم الله الرحمن الرحیم

آسیب شناسی دین  همواره یکی از مهمترین دغدغه ها و مسئولیت های حوزه های علمیه می باشد و یکی از این آسیب ها به جریان مهدویت باز می گردد آنچه می خوانید بخش اول گفتگوی واحد علمی فرهنگی مرکز خبر حوزه با استاد و پژوهشگر مهدویت حجت الاسلام و المسلمین صابر جعفری در این زمینه است


دشمنان داخلی و خارجی

 یکی از رسالت‌های که‌ وظیفه حافظان دین و مکتب و حوزه های علمیه می باشد شناسایی و پیشگیری از آسیب هایی است که یک مکتب در معرض آن قرار برای توضیح مطلب باید گفت هر کشوری را دو خطر تهدید می‌کند خطر داخلی و خطر خارجی  ؛ خطر خارجی  از سوی  دشمنان خارجی و کسانی که بیرون از مرزهای کشور هستند کشور را تهدید می‌کنند

 و دشمن داخلی کسانی هستند که به ظاهر جز شهروندان آن کشور هستند ولی  از داخل به منافع ومنافع و مصالح یک ملت ضربه می زنند مثل نفوذی‌ها و جریان  اپوزیسیونی که داخل کشور وجود دارند

ما این جریان را بعینه در مسائل فرهنگی نیز شاهد هستیم  کسانی هستند که از بیرون کشور در این زمینه فعالیت می‌کنند مثل صهیونیسم و یا جریان مسیحیت تبشیری و نظام استکبار و در جبهه داخلی افرادی در داخل سرزمین اسلامی و با مسلمان وجود دارند که به نام دین تیشه بر ریشه اسلام می زنند و حتی ممکن است تظاهر به شعائر اسلامی توسط ایشان خیلی پر رنگ تر از بقیه باشد مثل جریان وهابیت و سلفی گری با نام مسلمان و سنت گرایی از داخل به  اسلام ضربه می‌زنند معمولاً دشمنان داخلی را بیگانگان بر سر کار می‌آورند و به نوعی جاده صاف کن استعمار می باشند مثلاً همین وهابیت را انگلستان بر سر کار ‌آورد و بعد هم  در جهت اهداف استعماری خود به کار می‌گیرد.

این مطلب در جریان طالبان نیز صدق می کند جریانی مثل طالبان را خود استکبار جهانی بر سر کار می‌آورد و به عنوان نماد اسلام و مسلمان به جامعه بین‌المللی معرفی می‌کند در حوزه مهدویت هم این دو خطر را مشاهده می کنیم  و حوزه های علمیه و فضلای آن به عنوان سنگر بانان دین باید این خطرها را بشناسند و پیشگیری و مقابله کنند

خطر بیرونی مهدویت :

قبل از انقلاب دو نگاه به مفهوم و معنای انتظار وجود داشت «انتظار مثبت» آن بود که حرکت و تلاش را به دنبال داشت و گذشتگان کارهایی نیز انجام دادند اما امام خمینی ( ره )  از اندیشه مهدویت یک نظام تاسیس کرد و نظام سازی کردند و حتی کسانی که «انتظار مثبت»  داشتند به این نظام سازی نرسیده بودند نظامی که مبتنی‌ بر نیابت عام امام زمان ( علیه السلام ) است  و لذا دشمنانی بیرونی که بعد از دوران  رنسانس دین را از صحنه سیاست و اجتماع به کلی کنار زده بودند ناگهان با یک جریانی مواجه شدند که این جریان بر اساس مهدویت نظامی را ارائه ‌می دهد و به طرق مختلف به مبارزه با این نظام و فرهنگ می پردازند به عنوان نمونه در این سه دهه انقلاب نوع فیلم‌هایی که در این چند ساله تولید شده است مستقیم و غیر مستقیم آخرالزمانی هستند در فیلم  « نوستر آداموس ، مردی که آینده را می دید » رسماً انقلاب را نشان می‌دهد و بعد هم می‌گفت خطری دنیا را تهدید می‌کند و نشانه‌های می‌داد و این نشان‌ها منطبق بودند با امام عصر (علیه‌السلام)  لذا دشمنان خارجی هم در مقام مبارزه  با نظام بر آمده از اعتقاد مهدویت می پردازند

خطر داخلی مهدویت :

دشمنان داخلی کسانی هستند که تفکر مهدویت را باور دارند اما عملاً ضربه می‌زنند مثل جریان طالبان که داعیه اسلام دارد و عملاً به اسلام ضربه می زند در مهدویت این جریان نیز وجود دارد مانند مدعیان دروغینی که در زمان غیبت کبری ادعا می‌کنند من رابط مستقیم  امام عصر و باب امام زمان  هستم این یک انحراف است

دشمن خارجی برای مبارزه با این فرهنگ از دشمنان داخلی نیز بسیار استفاده می کنند لذا دست به تشکیل فرقه سازی و انحراف می‌زند و اگر یک جریان انحرافی ادعایی می‌کند سریعاً رسانه‌های بیگانه  او را به عنوان یک مبارز ضد نظام و حوزه سنتی اعلام می‌کنند ؛ در همین ایام اخیر لوح فشرده ای  با  عنوان مستند ظهور ساخته شد و سریعاً رسانه‌ای بیگانه آن را به عنوان یک تیر چند شعبه بر علیه اسلام استفاده کردند و می کنند و به عنوان مثال یک وقت اعلام می‌کنند نظام خودش این فیلم را درست کرده است و زمانی اعلام می‌کنند که حوزه سنتی  مخالف با این دید گاه است و گاهی هم اعلام می‌کند که حوزه خودش امام زمان درست می‌کند در حالی که ممکن است سازندگان این فیلم بعضی از روی ارادت این کار را انجام داده باشند  ولی مهم این که این دست آویز عده‌ای شد .

آسیب ها

  • ·         نگاه منفی به فرهنگ انتظار

یکی از مهم نرین آسیب‌های فرهنگ انتظار نگاه منفی به این معنا است یعنی بجای فعالیت در جهت یاری رساندن به دین خدا دست روی دست بگذاریم و کاری نکنیم امام سجاد علیه‌السلام یکی از ویژگی‌های منتظران  حضرت را « الدعاة إلى الله سرا و جهرا» [1]  می خواند یعنی کسانی که پنهان و آشکار مردم را به دین خدا دعوت می‌کند و اگر افرادی می گویند در زمان غیبت نباید کاری انجام داد مهم‌ترین عامل این دیدگاه نداشتن نگاه جامع است مثلا  یک روایت را  دیده‌اند و بقیه روایات را ندیده‌اند یا ذائقه فهم دین و روایت ندارند آیا ممکن است دینی بگوید شما با ظلم همکاری کن ؟! دینی که می‌گوید حق نداری سوزن ظالم را نخ کنی حتی امام به صفوان جمال فرمود حتی نباید آرزوی سلامتی برای ظالم کنی که بیاید و شتران تو را پس دهید [2]  این دین نمی‌تواند استثنا بخورد و بگوید در زمان غیبت همکاری با ظالم اشکالی ندارد یا همان که امام حسین ( علیه السلام ) می‌فرماید : « مَنْ رَأَى سُلْطَاناً جَائِراً مُسْتَحِلًّا لِحُرُمِ اللَّهِ نَاکِثاً لِعَهْدِ اللَّهِ مُخَالِفاً لِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ یَعْمَلُ فِی عِبَادِ اللَّهِ بِالْإِثْمِ وَ الْعُدْوَانِ ثُمَّ لَمْ یُغَیِّرْ بِقَوْلٍ وَ لَا فِعْلٍ کَانَ حَقِیقاً عَلَى اللَّهِ أَنْ یُدْخِلَهُ مَدْخَلَه‏ » [3] کسی که سلطان جائری را ببیند که حلال خدا را حرام و حرام خدا حلال می کند و با او مقابله نکند او با آن ظالم هم مسیر است و یک جایگاه دارد ؛ دینی که در زمان غیبت قیام‌هایی را تایید می‌کند مثل قیام مردی از قم یا قیامی از مردم مشرق که حضرت علیه السلام کشته‌هایی ایشان را شهید می‌خواند [4] و... لذا نگاه منفی می تواند ناشی از  فقدان نگاه جامع باشد.

  • ·         معرفی امام به عنوان محور خشونت یا احساسات

افرادی که متأسفانه فکر می‌کنند امام ( علیه السلام ) در زمان ظهور اصلاً جنگ و مبارزه ندارد این اشتباه است مثل فردی که خدمت امام صادق رسیده و بود سئوال کرد آیا در زمان ظهور به اندازه خون حجامت هم خون نمی آید ؟ و امام فرمود : این‌گونه نیست بلکه عرق ریختن و مبارزه دارد [5] و این که فکر کنیم امام اصلاً مبارزه ندارد .

و اینکه عده‌ای فکر می‌کنند کار امام صرفاً جنگ و خو نریزی است و امام تنها برای جنگ می آید هر دو نگاه غلط است و ما اگر نگاهی به روایات داشته باشیم می‌بینیم به تعبیر امام رضا امام از مادر نسبت به امتش مهربان‌تر است [6] و دباره امام عصر آمده است که او مهربان و بخشنده است البته « شدید على العمال » ‏[7] بر کارگزارانش سخت گیر است و جنگ‌ها را بر امام تحمیل می‌کنند دو آیه در قرآن به این مطلب اشاره دارد «  وَ کَذلِکَ جَعَلْنا لِکُلِّ نَبِیٍّ عَدُوًّا شَیاطینَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ یُوحی‏ بَعْضُهُمْ إِلى‏ بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُوراً وَ لَوْ شاءَ رَبُّکَ ما فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَ ما یَفْتَرُونَ »  [8] و آیه دوم  « وَ کَذلِکَ جَعَلْنا لِکُلِّ نَبِیٍّ عَدُوًّا مِنَ الْمُجْرِمینَ وَ کَفى‏ بِرَبِّکَ هادِیاً وَ نَصیراً » [9] در مقابل هر پیامبر جریان گناهکاران و تبهکاران صف آرایی می‌کنند یعنی هیچ پیامبری بدون دشمن نبوده است  «وَ قَتْلَهُمُ الْأَنْبِیاءَ بِغَیْرِ حَق » [10] و چه قدر از انبیا را کشتند و در مقابل امام عده‌ای صف آرایی می کنند لذا در مورد امام عصر هم این‌گونه هست که ایشان بسیار مهربان هستند ولی  تحمیل گر جنگ دیگران هستند و طبیعتاً امام وارد جنگ می‌شوند .

  • ·         طرح مباحث غیر ضروری

 گاهی افراد مباحثی را مطرح می‌کنند که هیچ فایده‌ای ندارد و گاهی همین سوالات را از اهل بیت هم می‌پرسیدند و  ائمه در جواب می‌فرمودند این سئوال جه مشکلی را حل می‌کند از اموری که هیچ فایده‌ای برای شما ندارد سئوال نکنید همین روش را قرآن دارد مثلاً قرآن داستان حضرت یوسف را می‌فرماید ولی نام برادران او را نمی‌آورد قرآن داستان یوسف و برادران یوسف را می‌ بگوید و در پی انتقال این معناست که «حسادت» انسان را به زمین می‌رساند هرچند فرزند پیامبر باشید ! و کاری به نام برادران یوسف ندارد در زمینه غیبت هم روایات می‌گویند : ببین علت غیبت چیست و چگونه ظهور تحقق پیدا می‌کند و دستاوردهای آن چیست و معرفت امام چیست ؛ اما اگر بدانی امام زمان ازدواج کرده است یا نه ؟! چه فایده‌ای برای مهدی باوران دارد ؟ یکی از این امور غیر ضروری مصادق سازی است آنچه که روشن است در زمان غیبت و پیش از ظهور وظیفه ما رجوع به ولایت فقیه و فقها است و وظیفه هر شخصی مشخص و روشن است ؛ آن عزیزی که حاکم اسلامی است وظیفه او هم روشن است حال ما چه این ولی فقیه  را سید خراسانی بدانیم و چه ندانیم مشکلی حل نمی‌کند  چه آقا سید خراسانی باشد یا نباشد و فرقی نمی کند ، ما باید خیر خواهی او را بکنیم چه آقای «الف» شعیب بن صالح باشد و یا نباشد ؟ چه فرقی می‌کند ؟ اگر یک شخصی مسیر او با مسیر انقلاب و امامت و رهبری همسان بود مردم با او همراه هستند و اگر کج رود مردم هم  او را رها می‌کنند حالا شما بگو فلان آقا شعیب هست یا نیست ؛ تکلیف ما روشن است .

  • ·         تعیین وقت

 تمام ادیان بر این معنا متمرکز هستند که کسی نمی‌تواند قیامت و زمان ظهور را مشخص کند اما از آسیب‌هایی که همه ادیان درگیر آن هستند توقیت است و اهل بیت می‌فرمایند : ما اهل بیت زمان تعیین نمی‌کنیم  [11] گاهی بعضی از وقت تعیین کردن ها را  به علما نسبت می‌دهند اگر این مسائل را پیگری کنید می‌بینید اصل نسبت مشکل دارد مثلاً در این سی دی به بعض مراجع  نسبت‌هایی  داده‌اند از جمله آیت الله سید کاظم حائری از مراجع عراق که او به آقا گفته است من مطمئنم شما سید خراسانی هستید و ایشان می گویند من همچین کلامی به آقا نگفته ام البته اصرار داشتم دست مجروح آقا را ببوسم  یا آقا ری شهری می‌گوید: چنین چیزی نگفته‌ام

اما در بعض قسمت‌ها استنادات درست است مثل مطلبی که آیت الله ناصری از آیت الله بهجت نقل کرده‌اند اینجا چکار کنیم ؟ اگر اهل بیت می‌فرمایند اگر روایتی دید که با قرآن و روایات دیگر سازگار نبود فضربوه علی الجدار  یا به اهلش واگذار کنید اگر ما سخنی از بزرگی شنیدیم و مطلب هم همین بود و آیا حق داریم تنها به همین یک کلام او بپردازیم یا اینکه باید همه کلمات او را ببینیم تا بتوانیم نظر کسی را بدانیم ؟ ما می‌گوییم فرض کنیم این مطالب  با سایر سخنان ایشان فرق دارد و در اینجا باید چکار کنیم  ؟ راه اول این است که  بگوییم : من منظور آقا نمی‌فهمم سخن آیت الله فلان از روایات که مهمتر نیست و ما منظور او را نمی‌فهمیم

دومین راه این است که این سخن را تحلیل کنیم که با باقی مطالب سازگار باشد که  مثلا منظور آیت الله بهجت صرفاً ایجاد امید است یعنی پیرمردها هم نباید نا امید بشوند این معنا  در روایات ما هم آمده است که باید صبح و شب منتظر ظهور قائم آل محمد بود .

  • ·          تطبیق ناصواب

 برخی از افراد بدون تحلیل علائم قطعی و غیر قطعی و بررسی متون روایات مطالبی از روایات را با افرادی تطبیق می‌کنند و ما در انقلاب چندین بار از این تطبیقات داشته ایم  یک زمانی فرمانده امام زمان را آقای هاشمی رفسنجانی می دانستند و بعد از ایشان آقای رحیم صفوی و بعد از او  آقای شمخانی و حالا می‌گویند  آقای احمدی نژاد  ؟! آیا تضمینی بر این مطالب داریم ؟!  ما حق نداریم این‌گونه بحث کنیم و این مطالب مشکلاتی دارد اگر این دوره ها دوره‌های شخصیتی باشد و شخصیت افراد عوض شود آیا موجب بی اعتقادی  به مهدویت و روایات آن نمی‌شوند ؟ لذا آنچه که از تطبیق روایات به دست می‌آید باید برای فهم روایات به فقها مراجعه کرد امام می فرماید به کسانی مراجعه کنید که اهل فهم احادیث هستند  [12] و معصومین علیهم السلام  ارجاع  به فقها می دهند یعنی کسانی که دین شناسند و در هنگام ظهور حضرت نشان‌ها و معجزاتی دارد و در کنار آن علامت‌هایی مثل ظهور سفیانی پازل ظهور را کامل می‌کند و در مورد سید خراسانی و شعیب تنها یک روایت معتبر لذا مصداق تراشی یکی از انحرافات مهدویت ی باشد

  • ·         شتاب زدگی :

آیت الله میرزا جواد تبریزی نقل می‌کردند عده‌ای می گفتند :جنگ جهانی دوم علامت ظهور است  حال اگر ما هم حوادث منطقه را ببینیم و بگوییم ظهور است این هم درست نیست البته  این حوادث باید ما را امیدوار کند و دنبال وظیفه خودمان باشیم  همان کاری که مقام معظم رهبری انجام دادند با خواندن خطبه عربی این جریان را خط دهی کردند

  • ·         برداشت غلط از غیبت :

بعضی امام عصررا دور از دسترس فکر می‌کنند مثل جریان شیخیه که امام را در علم برزخ و هورقلیا  تصور می‌کنند و گروه دوم فکر می‌کند  امام باید در هر کاری مسقیما و بی واسطه وارد شوند و این خطر است اینکه برای هر تصمیمی بگویید: یابد امام زمان بگوید چه در  نصب و انتصابات و یا تصمیم گیری‌های فردی و  اجتماعی این ادعا از هر کسی باشد پذیرفتنی نیست و خطر و انحراف است

پایان بخش اول



[1] - إعلام‏الورى ص : 408

[2] - بحارالأنوار ج : 72 ص : 376

حَمْدَوَیْهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ الرَّازِیِّ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ مِهْرَانَ الْجَمَّالِ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى أَبِی الْحَسَنِ الْأَوَّلِ ع فَقَالَ لِی یَا صَفْوَانُ کُلُّ شَیْ‏ءٍ مِنْکَ حَسَنٌ جَمِیلٌ مَا خَلَا شَیْئاً وَاحِداً قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ أَیُّ شَیْ‏ءٍ قَالَ إِکَرَاءُکَ جِمَالَکَ مِنْ هَذَا الرَّجُلِ یَعْنِی هَارُونَ قُلْتُ وَ اللَّهِ مَا أَکْرَیْتُهُ أَشَراً وَ لَا بَطَراً وَ لَا لِلصَّیْدِ وَ لَا لِلَّهْوِ وَ لَکِنْ أَکْرَیْتُهُ لِهَذَا الطَّرِیقِ یَعْنِی طَرِیقَ مَکَّةَ وَ لَا أَتَوَلَّاهُ بِنَفْسِی وَ لَکِنِّی أَبْعَثُ مَعَهُ غِلْمَانِی فَقَالَ لِی یَا صَفْوَانُ أَ یَقَعُ کِرَاکَ عَلَیْهِمْ قُلْتُ نَعَمْ جُعِلْتُ فِدَاکَ قَالَ فَقَالَ لِی أَ تُحِبُّ بَقَاءَهُمْ حَتَّى یَخْرُجَ کِرَاکَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَمَنْ أَحَبَّ بَقَاءَهُمْ فَهُوَ مِنْهُمْ وَ مَنْ کَانَ مِنْهُمْ فَهُوَ وَرَدَ النَّارَ قَالَ صَفْوَانُ فَذَهَبْتُ وَ بِعْتُ جِمَالِی عَنْ آخِرِهَا فَبَلَغَ ذَلِکَ إِلَى هَارُونَ فَدَعَانِی فَقَالَ لِی یَا صَفْوَانُ بَلَغَنِی‏ أَنَّکَ بِعْتَ جِمَالَکَ قُلْتُ نَعَمْ فَقَالَ وَ لِمَ فَقُلْتُ أَنَا شَیْخٌ کَبِیرٌ وَ إِنَّ الْغِلْمَانَ لَا یَقْوُونَ بِالْأَعْمَالِ فَقَالَ هَیْهَاتَ هَیْهَاتَ إِنِّی لَأَعْلَمُ مَنْ أَشَارَ عَلَیْکَ بِهَذَا أَشَارَ عَلَیْکَ بِهَذَا مُوسَى بْنُ جَعْفَرٍ قُلْتُ مَا لِی وَ لِمُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ فَقَالَ دَعْ هَذَا عَنْکَ فَوَ اللَّهِ لَوْ لَا حُسْنُ صُحْبَتِکَ لَقَتَلْتُکَ

[3] - بحارالأنوار ج : 44 ص : 382

 

[4] - بحارالأنوار ج : 52 ص : 243

ابْنُ عُقْدَةَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عُمَرَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ مُوسَى عَنْ مُعَمَّرِ بْنِ یَحْیَى بْنِ سَامٍ عَنْ أَبِی خَالِدٍ الْکَابُلِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ عَلَیْهِ السَّلَامُ أَنَّهُ قَالَ کَأَنِّی بِقَوْمٍ قَدْ خَرَجُوا بِالْمَشْرِقِ یَطْلُبُونَ الْحَقَّ فَلَا یُعْطَوْنَهُ ثُمَّ یَطْلُبُونَهُ فَلَا یُعْطَوْنَهُ فَإِذَا رَأَوْا ذَلِکَ وَضَعُوا سُیُوفَهُمْ عَلَى عَوَاتِقِهِمْ فَیُعْطَوْنَ مَا سَأَلُوا فَلَا یَقْبَلُونَهُ حَتَّى یَقُومُوا وَ لَا یَدْفَعُونَهَا إِلَّا إِلَى صَاحِبِکُمْ قَتْلَاهُمْ شُهَدَاءُ أَمَا إِنِّی لَوْ أَدْرَکْتُ ذَلِکَ لَأَبْقَیْتُ نَفْسِی لِصَاحِبِ هَذَا الْأَمْرِ

[5] - بحارالأنوار ج : 52 ص : 358

ابْنُ عُقْدَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ سُلَیْمَانَ عَنْ مُوسَى بْنِ بَکْرٍ عَنْ بَشِیرٍ النَّبَّالِ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ لَمَّا قُلْتُ لِأَبِی جَعْفَرٍ عَلَیْهِ السَّلَامُ إِنَّهُمْ یَقُولُونَ إِنَّ الْمَهْدِیَّ لَوْ قَامَ لَاسْتَقَامَتْ لَهُ الْأُمُورُ عَفْواً وَ لَا یُهَرِیقُ مِحْجَمَةَ دَمٍ فَقَالَ کَلَّا وَ الَّذِی نَفْسِی بِیَدِهِ لَوِ اسْتَقَامَتْ لِأَحَدٍ عَفْواً لَاسْتَقَامَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ ص حِینَ أُدْمِیَتْ رَبَاعِیَتُهُ وَ شُجَّ فِی وَجْهِهِ کَلَّا وَ الَّذِی نَفْسِی بِیَدِهِ حَتَّى نَمْسَحَ نَحْنُ وَ أَنْتُمُ الْعَرَقَ وَ الْعَلَقَ ثُمَّ مَسَحَ جَبْهَتَهُ

[6] - کافی ج : 1 ص : 200

....الْإِمَامُ الْأَنِیسُ الرَّفِیقُ وَ الْوَالِدُ الشَّفِیقُ وَ الْأَخُ الشَّقِیقُ وَ الْأُمُّ الْبَرَّةُ بِالْوَلَدِ الصَّغِیرِ وَ مَفْزَعُ الْعِبَادِ فِی الدَّاهِیَةِ النَّآدِ .....

 

[7]- بشارةالمصطفى ص : 207

عن لیث بن طاوس قال المهدی جواد بالمال رحیم بالمساکین شدید على العمال‏                       

[8] -  آیه 112 ، سوره انعام

[9] - آیه  31  ؛ فرقان

[10] -  آل عمران آیه 181

[11] - کافی ج : 1 ص : 368

عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ سَأَلْتُهُ عَنِ الْقَائِمِ ع فَقَالَ کَذَبَ الْوَقَّاتُونَ إِنَّا أَهْلُ بَیْتٍ لَا نُوَقِّتُ

[12] - وسائل‏الشیعة ج : 27 ص : 131

 فَأَمَّا مَنْ کَانَ مِنَ الْفُقَهَاءِ صَائِناً لِنَفْسِهِ حَافِظاً لِدِینِهِ مُخَالِفاً عَلَى هَوَاهُ مُطِیعاً لِأَمْرِ مَوْلَاهُ فَلِلْعَوَامِّ أَنْ یُقَلِّدُوهُ وَ ذَلِکَ لَا یَکُونُ إِلَّا بَعْضَ فُقَهَاءِ الشِّیعَةِ لَا کُلَّهُم‏

 

 


نوشته شده در تاريخ ۱۳٩۱/٦/٥ توسط ح.کرمی
تمامی حقوق مطالب برای یادداشت ها و مصاحبه های یک خبرنگار محفوظ می باشد